08.10.2008 Çarşamba 12:54
USD 1.3570     EUR 1.8550     EUR/USD 1.3679     IMKB100 31562 / -13
 
Maliyetler tırmanışa geçti fiyat artışları devam edecek
06.08.2008 12:26
12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Maliyetler tırmanışa geçti fiyat artışları devam edecek "Kötü bir haber ama... Çare yok... Tüketici fiyatları bir süre artmaya devam edecek.
Bu bir “kehanet” değil."

Milliyet - Güngör Uras

"Dün Milliyet Ekonomi’de yayımlanan, bugün bu yazının altında tekrar verilen tablo bunu gösteriyor.
Tabloya bakınız. Mavi çizgiler ÜFE (Üretici Fiyatları Endeksi) artışını gösteriyor. Kırmızı çizgi TÜFE (Tüketici Fiyatları Endeksi) artışıdır.
ÜFE fiyatları kabaca “toptancı” fiyatıdır. TÜFE fiyatı kabaca “perakendeci” fiyatıdır.
Tüketicinin (kabaca halkın) eli bollaşınca (geliri artınca veya kolaylıkla borçlanma imkânı doğunca) kolaylıkla para harcar. Eğer piyasadaki mal ve hizmetin miktarı, tüketicinin coşkusunu yakalayamazsa (arz talebi karşılayamazsa), tüketici fiyatları (perakendeci fiyatları) koşmaya başlar. TÜFE yükselir. ÜFE’nin (üretici fiyatının/toptan fiyatın) önüne geçer. Buna “talep enflasyonu” denir.
Talep yoksa (tüketicinin mal ve hizmet satın alacak parası veya coşkusu yoksa) üretici durup dururken toptan fiyatları yükseltemez. Ancakkkkk... Eğer üreticinin (çiftçinin, sanayicinin) maliyeti yükselmişse, üretici, talep olmasa da (piyasada yaprak kımıldamasa da/malını satamasa da) fiyatını yükseltmek zorunda kalır. ÜFE yükselir. TÜFE’nin önüne geçer. Buna “maliyet enflasyonu” denir.

ÜFE ile TÜFE yarışıyor
ÜFE yükselince (maliyet artışına dayalı olarak toptancı fiyatlar artınca), TÜFE’nin önüne geçince, ÜFE ile TÜFE çizgisi arasındaki makas açılır. (Aşağıdaki tabloda mavi ve kırmızı çizgilere bakınız.)
Fakat makas uzun süre açık kalamaz. Bir süre sonra (parası olsa da, olmasa da) tüketici, mal ve hizmetleri yüksek fiyatla satın almaya mecbur kalır. TÜFE de (tüketici fiyatları/perakende fiyatlar) yükselir. Tüketici enflasyonun altında ezilmeye başlar.
Bundan önce bu böyle oldu. Önümüzdeki günlerde de böyle olacak.
-  2005 yılı ocak-mart ayında ÜFE yukarıda (toptancının fiyat artışı perakende fiyatların üzerinde) idi. Toptan fiyatlar ile perakende fiyatlar arasındaki makas açılmıştı.
-  2005 Mayıs’ından 2006 Mayıs’ına kadar TÜFE (tüketici fiyatları) ÜFE’nin (toptancı fiyatlarının) üzerine çıktı. Perakende fiyat artışlarının hızı toptan fiyat artışlardan daha fazla oldu.

Herkes kaybediyor
-  2006 Haziran ayı ile 2007 Ocak ayı arasında ÜFE tekrar TÜFE’nin üzerine çıktı. Makas açıldı.
-  2007 Şubat ayında halkımız para harcamaya başladı. TÜFE arttı.
-  2008 yılının mart ayından sonra ÜFE (toptancı fiyatları) tekrar artışa geçti. Tüketicinin parası bittiği için tüketici para harcamayı kesti. TÜFE artışı ÜFE’nin gerisinde kaldı. İşte bu nedenle, yıllık ÜFE (toptan fiyat) artışı temmuz ayı sonunda yüzde 18.41 oldu. Yıllık yüzde 12.06 olan TÜFE (perakende fiyat) artışının üzerine çıktı.
Üretici şu günlerde mal satamadığı halde, üretim girdilerinin fiyat artışı sonucu maliyetlerdeki yükselmeye bağlı olarak ürettiği malın toptan fiyatını yükseltmek zorunda. Hammadde fiyatları, petrole bağlı enerji fiyatları, elektrik fiyatı artışı sürüyor. Üretici fiyatını aşağıya indiremeyeceğine göre, önümüzdeki dönemde tüketici fiyatları da (perakende fiyatlar) arayı kapatacak hızda yükselecek. Bu kaçınılmaz bir durum.
Başka anlatımıyla, önümüzdeki günlerde tüketici için enflasyon daha ciddi sorun olacak... Tüketici enflasyonu (en az) ÜFE ile TÜFE arasındaki makas kapanıncaya kadar devam edecek."

Diğer Medya Haberleri
BBC2’den 80 dinde devrialem belgeseliBBC2’den "80 dinde devrialem" belgeseli
BBC 2 televizyonu, dünyadaki 80 inancı araştıran 8 bölümlük büyük bir belgesel hazırlıyor. "80 Dinde Devrialem" adı verilen program Angilikan papazı Peter Owen Jones tarafından hazırlanacak.
TRT ÇOCUK milli değerleri taşıyacak"TRT ÇOCUK milli değerleri taşıyacak"
TRT Genel Müdürü İbrahim Şahin, TRT ÇOCUK’un, "milli değerleri taşıyan bir kanal olacağını" söyledi. TRT’nin Radyo ve Televizyon dergisindeki yazıya göre, 1 Kasımda yayına başlayacak TRT ÇOCUK, TRT’nin yüksek çözünürlüklü HD yayın yatırımını yaptığı ilk kanal olacak. TRT 4’ün yerine geçecek kanal İstanbul’dan yayın yapacak.
Alper Görmüş’ün gözünden 40 Benzemez YüzAlper Görmüş’ün gözünden 40 Benzemez Yüz
Türkiye’ye damga vuranlar Alper Görmüş’ün “eline” düştü!  Gazeteci-yazar Alper Görmüş’ün Aktüel dergisindeki köşesinde kaleme aldığı 40 ünlü kişinin portreleri, HayyKitap tarafından 40 Benzemez Yüz adıyla kitaplaştırıldı.
Canlı yayında mısır patlatma fiyaskosuCanlı yayında mısır patlatma fiyaskosu
Ece Erken ve konuklarının internetten izledikleri ’çalan cep telefonu ile mısır patlatma’ videosunu canlı yayında gerçekleştirmek istemeleri tam bir fiyaskoyla sonuçlandı.
Dormen, dizi yapımcılarını kızdıracakDormen, dizi yapımcılarını kızdıracak
Usta tiyatrocu Haldun Dormen, son yıllarda ortaya çıkan kalitesiz programlar ve diziler nedeniyle tiyatroya olan ilginin artmaya başladığını söyledi.
Kadrodan birinin ayrılması bütün dengemi bozuyor"Kadrodan birinin ayrılması bütün dengemi bozuyor"
Avrupa Yakası’nın altı sezondur hem yazarı hem de oyuncusu olarak hayatımızı renklendiren Gülse Birsel, gel-git’lerden o kadar sıkılmış ki sonunda hastalanmış. Birsel, "Keşke sadece oyuncu olsaydım, bu kadar üzülüp, yorulmazdım," diyor. Birsel dizinin süresinin bu sene kısalacağını ve 200. bölümle final yapmak istediğini söylüyor.
TRT’de bin personel emekli oluyorTRT’de bin personel emekli oluyor
TRT’de personel fazlasını azaltmak için emekliliği gelenlere teklif edilen yüzde 30 fazla ikramiye işe yaradı.
Barlas’tan ’Aktütün baskını’ sorularıBarlas’tan ’Aktütün baskını’ soruları
"Özeleştiri yapılamayan mesleklerde hatalar birbirini kovalar. Aktütün Karakolu’nun dört kez saldırıya uğraması askerlik mesleğinin mensupları tarafından tartışılmalıdır. "Şehitlerimizin kanları yerde kalmayacak" veya "Gereken neyse hepsi yapılacak" benzeri açıklamaların, bu noktada kamuoyunu tatmin etmeyeceği artık bilinmelidir."
Aysun Kayacı’nın yeni imajıyla ilk frikiğiAysun Kayacı’nın yeni imajıyla ilk frikiği
’Haydi Gel Bizimle Ol’da bir imaj tazeleme daha yaşandı. Müjde Ar’ın çok konuşulan estetik amaliyatının ardından Aysun Kayacı da saç rengiyle görenleri şaşkına çevirdi. "Video Heber"
Le Figaro’nun patronu röportaja gidinceLe Figaro’nun patronu röportaja gidince
Nicolas Sarkozy’nin cumhurbaşkanı olmasından bu yana medya-siyaset ilişkisinin yoğun bir şekilde tartışıldığı Fransa’da, bir gazetenin genel yayın müdürünün önemli bir mülakata patronuyla gitmesi tartışmaları alevlendirdi. 
Emekli Ayşe Amca"Emekli Ayşe Amca"
"Sayın Aydın Doğan’ın "organı", vargücüyle Sayın Kemal Kılıçdaroğlu’nu parlatmaya girişti... Sayın Kılıçdaroğlu’nun önümüzdeki mart ayında CHP’nin İstanbul belediye reisi adayı olması için hava yaratılıyor. Kimsenin günahını almayalım, aralarında bir "Hilton mevzuu" geçti mi, bilemeyiz."
Bazı Öne Çıkan Haberler