ANKARA, 02/08(BYE)--- İtalyan haber ajansı ANSAMED'in 30 Temmuz 2010 tarihli internet sayfasında, Furio Morroni imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında yayımlanan yorumun çevirisi şöyledir:
Bu yılın ilk yarısında Türkiye ile İsrail arasındaki ticaret hacmi büyüme gösterdi. Yahudi Devleti, sadece birkaç gün önce, barış filosuna kanlı saldırı sonrasında vatandaşlarına koyduğu Türkiye'ye seyahat yasağını kaldırdı ve geçen hafta İsrail Bayan Voleybol Takımı hazırlık yapmak üzere Ankara'ya geldi.
Bu sinyaller, neredeyse iki yıldır Ankara ile Kudüs arasında görülen anlaşmazlığa ve 31 Mayısta Mavi Marmara yardım gemisine yapılan ağır saldırıda ölen 9 Türk'e rağmen bir yumuşamanın var olduğunu söylemek için yeterli mi? Çeşitli uzmanlara göre cevap "hayır".
Yaklaşık olarak iki ay önce Ankara, uluslararası bir soruşturma yapılması, İsrailli yetkililerin özür dilemesi ve kurbanların ailelerine tazminat ödenmesi konularında ısrarcıydı. Yahudi Devleti ise 31 Mayısta meydana gelen olayın kendilerini savunma amaçlı olduğunu iddia ediyor, bir iç soruşturma başlatıyor ve tazminatı, hatta özür dilemeyi dahi reddediyordu.
Fakat gerçekte Türkiye'ye seyahat yasağının kaldırılması ve Ankara'da voleybol takımının konuk olması gibi jestler, 90'ların ortalarından beri Orta Doğu satrancında zaten stratejik müttefik olan iki ülke arasında daha samimi bir atmosfer yaratılmasına katkıda bulunabilir. Başka bir deyişle, diğer analizcilerin belirttiği gibi bu "küçük jestler", hem Ankara'nın hem de Kudüs'ün, her iki ülkeyi ağır ve pahalı olabilecek diplomatik ilişkilerin kesilmesi noktasına getirebilecek bir çarpışma rotasına girmekten kaçınmaya çalıştıklarını göstermektedir.
Eğer bu jestler duracak olursa İsrail, tek ve güvenilir bir Müslüman müttefikini kaybedecek ve varlığına düşman ülkelerle etrafının çevrili olduğu bir bölgede İsrail'in izolasyonunu daha da artıracaktır. Türkiye, iki yıl önce diplomatik bir hamleyle İsrail ve Suriye arasında dolaylı barış görüşmeleri başlatarak uluslararası bir kabul gördü ancak bu görüşmeler, İsrail savunmasının Gazze Şeridi'ne kurşun yağdırmasının hemen öncesinde, Aralık 2009'da, kilitlendi.
Türk Silahlı Kuvvetleri için hayati önem taşıyan Ankara ile Kudüs arasındaki askerî ve istihbarat iş birliği, 90'larda Kürt şiddetinin en kritik olduğu dönemde yapılamadı. Bununla birlikte, Gazze'ye kurşun yağmuru ve Mavi Marmara saldırısıyla doruğa ulaşmış olan siyasi gerginliğe rağmen, iki ülke arasındaki ticari ilişkiler fazlasıyla sağlıklı.
Bu yılın ilk yarısında, Türkiye'nin İsrail'e ihracatı, toplamda neredeyse 1 milyar dolarla geçen yılın aynı dönemine oranla yüzde 40'ın üzerinde bir artış göstermiştir. Yahudi Devleti de aynı dönemde kendi adına Türkiye'ye 645 milyon dolarlık ihracat yapmış ve 2009 yılının ilk altı aylık döneminde yüzde 21'lik bir artış sağlamıştır.
Ancak şimdilik, iki ülke arasındaki kriz askıya alınmış gibi görünüyor. Türk liderler, günlerdir, 12 Eylülde Anayasa reform paketi için yapılacak olan, popülerliği hızla düşen Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ve İslami kökenli AK Parti hükûmeti için bir sınav olduğu düşünülen referandumun hazırlıklarıyla meşgul.
Fakat kriz çözülecek mi? Adını açıklamaktan kaçınan bir Türk diplomat, "İsrail, yardım gemisi saldırısından dolayı özür diler ve ölenlerin ailelerine tazminat öderse sorun çözülmüş olacak." diyerek soruyu yanıtsız bırakmıyor.