KUDÜS, 10/08(AP)(BYE)--- Mark Lavie bildiriyor:

İsrail, BM Genel Sekreterinin, heyetin İsrail askerlerini sorgulamaktan kaçınacağına dair bir anlaşma yapmadığını söylemesinden sonra Türk filosuna yapılan ölümcül baskına dair BM soruşturmasından çekilme tehdidinde bulundu.

Sürpriz gelişme, dün akşam İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun ülkesinin kendi soruşturmasında ifade vermesinden birkaç saat sonra meydana geldi.

Netanyahu, şiddetli çatışmanın, filoyu durdurmak için nüfuzunu kullanmayı reddeden Türkiye'nin çıkarına olduğu suçlamasında bulundu. Bir Türk yetkili, bu suçlamayı, "gülünç" şeklinde nitelendirerek reddetti.

İsrailli yetkililer, BM soruşturmasında yer almayı kabul etmelerinin, heyetin askerlerin ifadelerine değil, İsrail'in kendi soruşturmasının raporlarına dayanmasına bağlı olduğunu söylediler.

Ancak dün bir basın toplantısında BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon'a, İsrailli askerleri heyete ifade vermeye çağırmamayı kabul edip etmediği soruldu.

Ban, "Hayır, kulislerde böyle bir anlaşma yapılmadı" diyerek heyetin, İsrail ve Türk soruşturmalarına paralel çalışması gerektiğini söyledi ve "Bunun ötesinde gerekli olan, gelecekte atacakları adımları, ulusal hükûmet yetkilileriyle yakın iş birliği içinde, kendi aralarında görüşmeleridir" dedi.

Buna cevap olarak Netanyahu'nun makamından sert bir bildiri yayımlandı. Bildiride, "Başbakan Netanyahu, İsrail askerlerini sorgulamak isteyen hiçbir kurulla iş birliği yapmayacak ve böyle bir kurulda yer almayacaktır" denildi.

İsrail'in soruşturmaya katılma kararı, BM soruşturmalarını boykot etme politikasında bir değişikliğe işaret etmişti. Bu sefer ölümcül baskına ve İsrail'in Gazze'ye uyguladığı üç yıllık ablukaya dünya çapındaki öfke, İsrail'e iş birliği yapmak dışında başka bir şans vermemişti.

Heyetteki temsilciliğine üst düzey diplomat Joseph Ciechanover'i atayan İsrail, Ban, açıklamalarını yaptığı sırada salı günü başlayacak görüşmelere hazırlanıyordu.

Üst düzey bir İsrailli yetkili, Ban ile yapılan bir anlaşmanın, heyetin bilgi ve açıklama taleplerinin İsrail temsilcisi aracılığıyla karşılanacağı ve askerlerin ifade vermeye çağrılmayacakları yönünde olduğunu söyledi.

Yetkili, "Bu, İsrail'in heyette yer almasının en önemli koşuluydu ve hâlâ da öyle" dedi. Yetkili, hükûmetin bildirisinin ötesinde açıklamada bulunduğu için isminin verilmesini istemedi. Görünüşe göre bu, askerler ifade vermekten muaf tutulursa İsrail'in yeniden iş birliği yapması için kapıyı açık bırakıyor.

İsrail'in soruşturmasında Netanyahu, denizde çıkan çatışmaya yol açan olayları anlattı.

Netanyahu, "Tarih yaklaştıkça diplomatik çabalarımızın bunu engellemeyeceği açıklık kazandı. Görünen o ki Türk hükûmeti eylemcilerle İsrail arasında arbede ihtimalini, çıkarlarıyla çatışan bir durum olarak görmedi" dedi.

Türk Meclisi Dışişleri Komisyonu üyesi ve AK Parti Dış İlişkiler Başkan Yardımcısı Suat Kınıklıoğlu, "Netanyahu'nun, çatışmanın, Türkiye'nin çıkarına olduğu görüşü, gülünç olmakla kalmayıp bizim istihbarat servisimize de hakaret niteliğinde" dedi. Kınıklıoğlu, İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik "insanlık dışı ablukası"nın devam etmesinin, bu konudaki asıl sorun olmayı sürdürdüğünü belirtti.