BDDK, FAKTORİNG ŞİRKETLERİNDEN İÇ KONTROL SİSTEMLERİNİ GÖZDEN GEÇİRMELERİNİ İSTEDİ

BDDK, FAKTORİNG ŞİRKETLERİNDEN İÇ KONTROL SİSTEMLERİNİ GÖZDEN GEÇİRMELERİNİ İSTEDİ
09.07.2010 17:55

Tweet	Follow

Bazı faktoring şirketlerinin, firmaların beyanlarına istinaden işlem yapması BDDK'yı harekete geçirdi. Yayımladığı genelgeyle gerçek bir mal veya hizmet satışından kaynaklanmayan, gerçek bir fatura veya belgeye dayanmayan faktoring işlemlerinde sorumluluğun faktoring şirketlerine ait olduğunu ve buna göre işlem yapılacağına dikkat çeken BDDK, faktoring şirketlerinden iç kontrol, muhasebe, raporlama ve bilgi işlem sistemlerini gözden geçirmelerini, gerekli ilave tedbirleri almalarını istedi. ANKARA (ANKA) - Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), bazı faktoring şirketlerinin firmaların beyanlarına istinaden işlem yapması ve temlik aldıkları faturaların veya benzeri belgelerin sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge olup olmadığını kontrol etmediklerinin tespit edilmesi üzerine harekete geçti. Konuyla ilgili bir genelge yayımlayan BDDK, faktoring şirketlerine iç kontrol, muhasebe, raporlama ve bilgi işlem sistemlerini gözden geçirme, gerekli ilave tedbirleri almalarının zorunlu olduğunu tebliğ etti.
BDDK, faktoring şirketleriyle ilgili bir genelge yayımladı. BDDK Başkanı Tevfik Bilgin imzasıyla yayımlanan genelgede, 90 sayılı Ödünç Para Verme İşleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede ve Yönetmelikte faktoring işlemlerinin temel dayanağını bir mal veya hizmet satışından doğduğu veya doğacak fatura veya benzeri belgeler oluşturduğundan, faktoring şirketlerinin öncelikle işlemin dayanağını oluşturan fatura veya benzeri belgelerin gerçekliğinden ve doğruluğundan emin olması, bu işlemlere istinaden alınan çek veya senetlerin ise teminat unsuru olarak değerlendirilmeleri gerektiği vurgulandı. Bununla birlikte, BDDK denetim elemanları tarafından faktoring şirketleri nezdinde yapılan incelemelerde; bazı faktoring şirketlerinin etkin bir iç kontrol sistemi kurarak temlik alınan fatura veya benzeri belgelerin gerçekliğine ilişkin gerekli istihbarat ve araştırmayı yapmaksızın, firmaların beyanlarına istinaden işlem yaptığı ve temlik aldıkları faturaların veya benzeri belgelerin sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge olup olmadığını kontrol etmediklerine yönelik tespitlerde bulunulduğuna dikkat çekilen Genelge'de, bahis konusu incelemelerde ayrıca, kimi zaman faktoring işlemlerinde sahte fatura kullanımı yoluna gidildiği, faturaların fotokopi yoluyla çoğaltılarak mükerrer faktoring işlemlerine konu edildiği, faktoring şirketleri tarafından satın alınan veya tahsili üstlenilen fatura ya da benzeri evraktaki alacaklarla, bu alacağın teminatını oluşturan çekler arasında illiyet bağının kurulmadığı, şirket kayıtlarında çekin faturalı alacağın teminatına alındığına ilişkin kayıt düşülmediği ya da teminata alınan çekler karşılığında finansman sağlandığı yönünde uygulamalar gerçekleştirildiğine ilişkin tespitlerde de bulunulduğu gözlemlendi.

-SORUMLULUK FAKTORİNG ŞİRKETLERİNDE-

Gerçek bir mal veya hizmet satışından kaynaklanmayan, gerçek bir fatura veya belgeye dayanmayan faktoring işlemlerinde sorumluluğun faktoring şirketlerine ait olduğunu ve buna göre işlem yapılacağını vurgulayarak, faktoring şirketlerine iç kontrol, muhasebe, raporlama ve bilgi işlem sistemlerini gözden geçirme, gerekli ilave tedbirleri alma uyarısı yaptı.
BDDK, faktoring şirketlerine yönelik genelge yayımladı. BDDK Başkanı Tevfik Bilgin imzasıyla yayımlanan genelgede, faktoring işlemine konu ticari alacak ve faturanın veya benzeri belgelerin sahte olup olmadığının tespitinin faktoring şirketlerinin sorumluluğunda bulunduğunun altını çizilerek, bu itibarla faktoring şirketleri fatura veya benzeri belgelerin doğruluğuna ve gerçekliğine ilişkin yapmış oldukları inceleme, araştırma ve soruşturma sonuçlarını gerektiğinde Kurum'un denetim elemanlarınca yapılacak denetimlerde tevsik edecek şekilde saklamak zorunda olduğu vurgulandı. Bu çerçevede, gerçek bir mal veya hizmet satışından kaynaklanmayan veya gerçek bir fatura veya benzeri belgeye dayanmayan faktoring işlemlerinin tespit edilmesi durumunda öncelikle faktoring şirketlerinin sorumluluğuna gidilerek ilgili yönetmelik çerçevesinde işlem tesis edileceğinin altını çizen BDDK, bu nedenle genelge kapsamında faaliyette bulunmalarını teminen faktoring şirketlerinin iç kontrol, muhasebe, raporlama ve bilgi işlem sistemlerinin gözden geçirilmesi ve gerekli ilave tedbirlerin alınması zorunluluk arz ettiğini bildirdi.

-İŞLEMDEN ELDE EDİLEN GELİRLERİN TOPLAMI FATURA TUTARINI GEÇEMEYECEK-

BDDK'nın genelgesinde söz konusu sorunların giderilmesini ve herhangi bir mevzuata aykırılığa mahal verilmemesi için yapılması gerekenler şu şekilde sıralandı:
"-Finansmanın yalnızca faktoring şirketi müşterisinin mal veya hizmet satışına istinaden düzenlediği fatura veya benzeri belgelerin karşılığında faktoring şirketi müşterisine sağlanması ve faktoring şirketinin sağladığı finansman tutarı ile bu işlemden kaynaklanan faiz ve komisyon gibi elde edilen gelirlerin toplamı, fatura veya benzeri belgelerin tutarını geçmeyecek.

-UYUMSUZLUK DURUMUNDA YENİDEN YAPILANDIRMAYA GİDİLECEK-

Yargıtay'ın birçok menfi tespit davasında, faturalar ile birlikte çeklerin de temlik edilip karşılığında kredi kullandırıldığı, bu nedenle çek düzenleyen veya ciro edenin, fatura alacaklısına karşı ileri sürebileceği bütün defi ve itirazları faktoring şirketine karşı da ileri sürebileceği noktasından hareket edilecek. Çeke dayalı alacağın varlığı ve faktoring şirketinin iyi niyetli olup olmadığı hususları dikkate alınarak karar verildiğinden, faturalı alacağın teminatı olarak çek veya senet alınması halinde, teminata alınan senetteki ciro silsilesinde faktoring şirketine çeki ciro edip veren kişinin, temlik alınan faturada alacaklı olarak gözüken kişi ve bu kişiden bir önceki cirantanın veya keşidecinin de faturadaki borçlu ile aynı kişi olmasına ve fatura ile çek veya senet tutarının uyumlu olmasına dikkat edilmesi ve bu bağlamda şirketler tarafından kullanılan faktoring programlarının bu uyumu gözetilecek. Uyumsuzluk söz konusu olduğunda işlem yapılmasına olanak vermeyecek şekilde yeniden yapılandırmaya gidilecek.

-BORCUN TEMİNAT KARŞILIĞINDA ALINDIĞINA İLİŞKİN KAYIT DÜŞÜLECEK-

-Müşterilerden ek teminat mahiyetinde olmak üzere temlik alınan fatura veya benzeri belgeler ile ilişkili olmayan çek veya senet alınabilmesi için, alacağın vadesinde ödenmeyip sorunlu hale gelmiş olması, alınan çek veya senet karşılığında hiçbir şekilde çek veya senedin ilgililerine finansman sağlanmaması, faktoring şirketinin işlem ve muhasebe kayıtlarında bahis konusu çekin senedin ilgili borcun teminatı karşılığında alındığına ilişkin kayıt düşülmesi zorunlu olacak.

-ÇEK VE SENETLERİN İZLENMESİ

-Ek teminat mahiyetinde temlik alınan çek ve senetlerin 17 Mayıs 2007 tarih ve 26525 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketlerince Uygulanacak Tekdüzen Hesap Planı ve İzahnamesi ile Kamuya Açıklanacak Finansal Tabloların Biçim ve İçeriği Hakkında Tebliğ'de yer alan "924- Alınan Teminatlardan Alacaklar" hesabında, tahsili üstlenilen diğer çek ve senetlerin ise "982-Emanet Kıymetler" hesabında izlenmesi gerekecek.

-FAKTORİNG MÜSTERİSİNİ TANIYACAK ŞEKİLDE İSTİHBARAT ÇALIŞMASI YAPILACAK-

-Faktoring müşterisini yeteri kadar tanıyacak şekilde istihbarat çalışmalarının yapılması, yalnızca müşterilerin beyanı veya sözlü teyit alınmak suretiyle işlem yapılmaması, öncelikle 213 sayılı Vergi Usul Kanununda yer alan faturanın tarifi, şekli ve nizamına ilişkin düzenlemeler de dikkate alınarak faturadaki bilgilerin uyumu ve doğruluğunun kontrol edilmesi, iç kontrol sisteminin temlik alınan faturaların gerçekliğine ilişkin gerekli istihbarat ve araştırma yapılmasını sağlayacak şekilde oluşturulması gerekecek. Faturayı düzenleyen müşterilerin mali durum analizlerinin yapılarak bunların itibarı ve işlem geçmişleri de dikkate alınmak suretiyle, gerektiğinde fatura borçlusu ve çek veya senet keşidecisine (çek veya poliçe düzenleyen) de başvurularak borcun teyidinin yapılmasını sağlayacak yöntemler geliştirilmesi ve bu çerçevede Maliye Bakanlığı Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığında oluşturulan, "Sahte ve Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge Kullandıkları ve Düzenledikleri Vergi İnceleme Raporuyla Tespit Edilen Mükellefler Geçici Listesi" ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Risk Merkezi Müdürlüğü nezdinde oluşturulan veri tabanı gibi ilgili veri tabanlarından yararlanılması yoluna gidilmesi zorunlu olacak.

-ALACAĞIN NE KADARININ FAKTORİNG ŞİRKETİNE DEVREDİLDİĞİYLE İLGİLİ ETİKET YAPIŞTIRILACAK-

Faktoring müşterisinin fatura borçlusu adına düzenlemiş olduğu faturanın kendinde kalan ikinci suretinin aslının üzerine faturada oluşan alacağının ne kadarlık tutarını faktoring şirketine devrettiğini belirten ibarelerin bulunduğu etiketin yapıştırılması ve bunun faktoring müşterisi yetkililerince kaşelenerek imzalanması, faktoring müşterisinin faktoring şirketine temlik edeceği faturaları alacak bildirim formunda listelemesi ve ekine de aslı gibidir damgası vurulmuş ve faktoring şirketi yetkililerince imzalanmış faturaların suretinin eklenmesi, alacak bildirim formunun da faktoring müşterisi yetkililerince imzalanması gerekecek.

-FATURA İPTALLERİNDEN KAYNAKLANAN OLUMSUZLUKLARIN GİDERİLMESİ-

Fatura iptallerinden kaynaklanan olumsuzlukların giderilmesini teminen faktoring şirketlerinin basiretli ve özenli davranarak müşterilerini iyi tanımaları, müşterilerin fatura iptallerini faktoring şirketlerine bildirmesi ve iptal edilen faturaların yerine yenilerinin düzenlenmesi halinde yeni faturaların kendilerine ibraz edilmesi hususunda faktoring işlemi esnasında müşterilerden taahhüt alınması ve gerekirse müşteriden fatura koçanlarının alınarak incelenmesi de dahil gerekli tüm kontrollerin yapılması gerekecek."(ANKA)
(HGS/ÖMR)

Havadurumu ayarlari