ANKARA (ANKA) - Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (betam) 2010'un ilk çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre büyümenin sadece yüzde 0.1 olarak gerçekleştiği belirterek, ekonominin ilk çeyrekte reel olarak büyümediğine dikkat çekti. Betam, büyümenin ilk çeyrekte bu kadar yavaşlamasının kriz sonrası büyüme trendinin de yavaşlayacağı anlamına geldiğini kaydetti.
Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi tarafından hazırlanan "Çift Haneli Büyüme Umut Vermiyor" araştırma notu yayımlandı. Notta, TÜİK'in bugün açıkladığı Gayri Safi Yurtiçi Milli Hasıla (GSYH) rakamlarına göre Türkiye ekonomisi 2010 yılın ilk çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre reel olarak yüzde 11.7 büyüdüğü belirtilerek, "Ancak bu büyük artış, ekonominin 2010'un ilk çeyreğinde büyümesinden değil, geçen senenin ilk çeyreğinde GSYH'ın çok düşük bir seviyede olmasından kaynaklandı" denildi. TÜİK'in mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış GSYH serisine göre 2010'un ilk çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre büyümenin sadece yüzde 0.1 olarak gerçekleştiği kaydedilen Notta, "Yani ekonomi ilk çeyrekte reel olarak büyümedi. Büyümenin ilk çeyrekte bu kadar yavaşlaması kriz sonrası büyüme trendinin de yavaş olacağına işaret ediyor. Özetle çift haneli büyüme ileriye dönük umut vaat etmiyor" ifadesi kullanıldı.
-ÇİFT HANELİ BÜYÜME İÇ TALEPTEKİ CANLANMADAN KAYNAKLANDI-
2010'un ilk çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre gerçekleşen büyümedeki artışın büyük bölümünün özel tüketim ve stok değişimlerindeki artıştan kaynaklandığı vurgulanan Notta, tüketimdeki bu artışın yanında firmaların kriz sürecinde erittikleri stokları biriktirmek için tekrar üretimlerini arttırdıkları anlamına geldiği kaydedildi. Notta, çift haneli büyümenin büyük ölçüde iç talepteki canlanmadan kaynaklandığı belirtilerek, ihracat ve kamu harcamalarının ise büyümeye etkisinin hemen hemen hiç olmadığı belirtildi.
-EKONOMİ KRİZ ÖNCESİ BÜYÜKLÜĞÜNE HALA ULAŞMADI-
TÜİK'in mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış GSYH serisine göre, 2010 yılının ilk çeyreğinde, 2009 yılının son çeyreğine göre yüzde 0.1'lik artış meydana geldiği belirtilen notta şöyle denildi:
"Buna göre krizin dip noktası olan 2009'un birinci çeyreğinden bu yana GSYH'ta toplam yüzde 12.1'lik bir artış oldu. Kriz süresince GSYH'ta toplam yüzde 15.4'lük bir azalma meydana gelmişti. Dolayısıyla, Türkiye ekonomisi hala krizden önceki büyüklüğüne ulaşmış değil. Büyümedeki bu duraksama işşsizlik oranındaki düşüşte gerçekleşen yavaşlamaya paralel görünmektedir."
-DURAKSAMA KRİZDEN ÇIKIŞIN BİTTİĞİNİN İLK İŞARETİ OLABİLİR-
Toparlanmanın 2009'un ikinci çeyreğinde başlayıp 2010 ilk çeyreğine kadar sürdüğü belirtilen Notta, krizden çıkış temposundaki azalmanın burada açıkça görüldüğü kaydedildi. Notta, "İlk çeyrekteki bu duraksama artık krizden çıkışın bittiğinin fakat önümüzdeki dönemde büyüme trendinde bir yavaşlama göreceğimizin ilk işareti olabilir, işsizlik rakamları da bu görüşü doğrular görünüyor" denildi.
-BÜYÜMEYE KÜÇÜLTÜCÜ YÖNDE ETKİ EDEN EN ÖNEMLİ KALEM, HÜKÜMET HARCAMALARI-
Bin önceki döneme göre yüzde 0.1'lik büyümeye en büyük katkının özel yatırım kaleminden geldiği belirtilen araştırma notunda bu çeyrekte büyümeye küçültücü yönde etki eden en önemli kalemin hükümet harcamalarındaki azalma olduğu vurgulandı. Alt kalemlere bakıldığında ise en çarpıcı gelişmenin ise ihracat kaleminde gerçekleşen gerileme olduğu ifade edilen araştırma notu şöyle devam etti:
"Gerek tüketim gerekse yatırımda gördüğümüz canlanma ithalatı arttırırken, dış talepteki daralma ihracatı azaltıcı yönde etkiledi. Tüketim ve yatırımdaki canlılık büyüme sürecinin devam ettiğini gösteriyor. Fakat ihracattaki daralma endişe verici. Global durgunluğun hala devam ediyor olması ve Avrupa Birliği'nin kemer sıkma politikalarının da ihracat sektörünü önümüzdeki dönemde negatif etkilemeye devam edeceğini tahmin ediyoruz."(ANKA)
(EBR/ÖMR)