CARİ AÇIK YÜZDE 236 ARTIŞLA 17.4 MİLYAR DOLARA ULAŞTI(2)

CARİ AÇIK YÜZDE 236 ARTIŞLA 17.4 MİLYAR DOLARA ULAŞTI(2)
12.07.2010 11:39

Tweet	Follow

Cari açık, yılın ilk beş ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 236 artarak 17 milyar 433 milyon dolara yükseldi. Mayıs ayında ise cari açık yüzde 84.5 artışla 2 milyar 997 milyon dolara ulaştı. Dış ticaret açığının geçen yılın Mayıs ayına göre yüzde 44.7 artarak 3 milyar 531 milyon dolara ulaşması, hizmetler dengesi kaleminden kaynaklanan net gelirlerin ise yüzde 22.6 azalarak 898 milyon dolara gerilemesi, cari açığın artışında etkili oldu. ANKARA (ANKA) - Cari açık, yılın ilk beş ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 236 artarak 5 milyar 181 milyon dolardan 17 milyar 433 milyon dolara yükseldi. Mayıs ayında ise cari açık yüzde 84.5 artışla 1 milyar 624 milyon dolardan 2 milyar 997 milyon dolara ulaştı. Dış ticaret açığının geçen yılın Mayıs ayına göre yüzde 44.7 artarak 3 milyar 531 milyon dolara ulaşması, hizmetler dengesi kaleminden kaynaklanan net gelirlerin ise yüzde 22.6 azalarak 898 milyon dolara gerilemesi, cari açığın artışında etkili oldu.
Merkez Bankası 2010 Yılı Ocak-Mayıs Dönemi Ödemeler Dengesi Gelişmeleri'ni açıkladı. Buna göre 2010 yılının Mayıs ayında cari açık, 2009 yılının aynı ayıyla karşılaştırıldığında yüzde 84.5 oranında artarak 1 milyar 624 milyon dolardan 2 milyar 997 milyon dolara yükseldi. Alt kalemler itibarıyla bakıldığında, dış ticaret açığının geçen yılın Mayıs ayına göre yüzde 44.7 oranında artarak 3 milyar 531 milyon dolara ulaşması ve hizmetler dengesi kaleminden kaynaklanan net gelirlerin de yüzde 22.6 oranında azalarak 898 milyon dolara gerilemesi cari açığın artışında etkili oldu. Bu gelişmeler sonucunda, 2009 yılının ilk beş aylık döneminde 5 milyar 181 milyon dolar açık veren cari işlemler hesabı, bu yılın aynı döneminde 17 milyar 433 milyon dolar açık verdi.

-16.1 MİLYAR DOLAR DIŞ TİCARET AÇIĞI VERİLDİ-

Geçen yılın ilk beş aylık döneminde 5 milyar 172 milyon dolar açık veren ödemeler dengesi tablosundaki dış ticaret dengesi, bu yılın aynı döneminde 16 milyar 139 milyon dolar tutarında açık verdi. Bu dönemde, geçen yılın aynı dönemine oranla ihracat (FOB) gelirleri yüzde 15.6 oranında artarak 45 milyar 546 milyon dolara ve bavul ticareti gelirleri de yine yüzde 15.6 oranında artarak 2 milyar 304 milyon dolara yükselmişken, altın dahil ithalat (CIF) harcamaları yüzde 36.6 oranında artarak 68 milyar 125 milyon dolara ulaştı. Bunun yanı sıra, parasal olmayan altın kaleminden kaynaklanan net girişler, geçen yılın Ocak-Mayıs dönemine göre yüzde 66.2 oranında azalış göstererek 1 milyar 226 milyon dolara düştü.

-NET TURİZM GELİRLERİ YÜZDE 2.2 ARTTI-

Yılın beş aylık döneminde turizm gelirleri geçen yılın aynı dönemine oranla yüzde 2.2 artarak 5 milyar 42 milyon dolara, turizm giderleri de yüzde 22.1 artarak 1 milyar 799 milyon dolara yükseldi. Bunun sonucunda söz konusu dönemde, net turizm gelirlerinin 2009 yılının aynı dönemine oranla yüzde 6.2 azalarak 3 milyar 243 milyon dolara gerilediği görüldü.

-İNŞAAT SEKTÖRÜNDE NET DÖVİZ GİRİŞİ YÜZDE 36.6 GERİLEDİ-

Hizmetler başlığının diğer önemli bir kalemi olan taşımacılık kaleminde 2009 yılının ilk beş aylık döneminde 66 milyon dolar, bu yılın aynı döneminde de 481 milyon dolar tutarında net çıkış gerçekleşti. Aynı dönemde, taşımacılık kalemi alt kalemler itibariyle incelendiğinde, navlun kaleminde geçen yılın aynı dönemine oranla oranla yüzde 50.1 oranında artışla 1 milyar 144 milyon dolar net çıkış, diğer taşımacılık kaleminde ise yüzde 4.7 oranında azalışla 663 milyon dolar tutarında net giriş gerçekleşti. Yurtiçinde yerleşik inşaat şirketlerinin yurtdışında gerçekleştirdikleri inşaat hizmetlerinden kaynaklanan net döviz girişi, 2009 yılının Ocak-Mayıs dönemine oranla yüzde 36.6 azalarak 312 milyon dolar oldu.

-HİZMETLER DENGESİ 1.5 MİLYAR DOLAR FAZLA VERDİ-

Yurtdışında yerleşik kişilerle gerçekleştirilen sigorta ve reasürans işlemlerine ilişkin verilerden oluşan sigorta hizmetleri kalemindeki net çıkış, Ocak-Mayıs döneminde geçen yılın aynı dönemine oranla yüzde 46.6 artarak 280 milyon dolar oldu. Bu gelişmeler sonucunda, 2009 yılının Ocak-Mayıs döneminde toplam 2 milyar 662 milyon dolar fazla veren hizmetler dengesi kalemi, 2010 yılının aynı döneminde yüzde 43.5 azalışla 1 milyar 504 milyon dolar fazla verdi.

-GELİR DENGESİ KALEMİNDE 3.3 MİLYAR DOLARLIK NET ÇIKIŞ-

Ücret ödemeleri ve yatırım geliri kalemlerinden oluşan gelir dengesi kalemi, 2009 yılının Ocak-Mayıs dönemine göre yüzde 3.3 azalarak 2010 yılının aynı döneminde 3 milyar 274 milyon dolar net çıkış kaydetti. Yatırım geliri kaleminin altında yer alan doğrudan yatırımlar, portföy yatırımları ve faizlerden oluşan diğer yatırımlarda gerçekleşen net çıkışlar, sırasıyla 948 milyon, 264 milyon ve 2 milyar 16 milyon dolar oldu. Ocak-Mayıs döneminde uzun ve kısa vadeli kredilere ilişkin faiz giderleri, geçen yılın aynı dönemine oranla yüzde 26.9 azalarak 2 milyar 363 milyon dolar olarak gerçekleşti.

-CARİ TRANSFERLER YÜZDE 33.4 AZALDI-

Cari transferler kalemi, yılın ilk beş aylık döneminde yüzde 33.4 oranında azalarak 476 milyon dolar giriş kaydetti. Alt kalemler itibariyle, bu dönemde Genel Hükümet kalemi 135 milyon dolar, diğer sektörler kalemi altında yer alan işçi gelirleri de 292 milyon dolar giriş kaydetti.

-NET SERMAYE ÇIKIŞI 16.7 MİLYAR DOLAR-

Finans hesaplarında geçen yılın Ocak-Mayıs döneminde 490 milyon dolar net sermaye çıkışı gerçekleşmişken, bu yılın aynı döneminde 16 milyar 739 milyon dolar tutarında net sermaye girişi oldu. Doğrudan yatırımlar kalemi altında, Türkiye'deki yabancı sermayeli şirketlerin yurtdışındaki ortaklarından kullandıkları kredileri ve yurtdışında yerleşik kişilerin Türkiye'de gerçekleştirdikleri gayrimenkul alımlarını da içeren yurtdışında yerleşik kişilerin yurtiçinde yaptıkları net yatırımlar, 2009 yılının Ocak-Mayıs döneminde 3 milyar 861 milyon dolar olarak gerçekleşmişken 2010 yılının aynı döneminde yüzde 33.6 azalışla 2 milyar 562 milyon dolar oldu. Alt kalemler itibariyle incelendiğinde, yurtdışında yerleşik kişilerin Türkiye'de gerçekleştirdikleri net gayrimenkul alımlarının 2009 yılının aynı dönemine oranla yüzde 54.7 artarak 953 milyon dolara ulaştığı tahmin edilirken, Türkiye'deki yabancı sermayeli şirketlerin yurtdışındaki ortaklarından kullandıkları kredilerle ilgili olarak 181 milyon dolar net kredi kullanımı gerçekleştirildi. Yurtiçinde yerleşik kişilerin yurtdışında yaptıkları net yatırımlarla ilgili olarak, 2009 yılının ilk beş aylık döneminde net 521 milyon dolar tutarında yatırım yapılmışken 2010 yılının aynı döneminde yapılan yatırım miktarı 865 milyon dolara yükseldi. Sonuç itibariyle, doğrudan yatırımlar kaleminde bu yılın Ocak-Mayıs döneminde gerçekleşen net sermaye girişi, 2009 yılının aynı dönemine oranla yüzde 49.2 azalarak 1 milyar 697 milyon dolar oldu.

-PORTFÖY YATIRIMLARINDA 7.5 MİLYAR DOLAR NET GİRİŞ-

2009 yılının Ocak-Mayıs döneminde 468 milyon dolar net sermaye girişi olan portföy yatırımlarında 2010 yılının aynı döneminde 7 milyar 518 milyon dolar tutarı net giriş gerçekleşti. Alt kalemler itibariyle incelendiğinde, varlıklar başlığı altında, yurtiçinde yerleşik kişilerin yurtdışında menkul değer alım-satımları ile ilgili olarak, 2009 yılının Ocak-Mayıs döneminde 1 milyar 364 milyon dolar net alım, 2010 yılının aynı döneminde ise 1 milyar 331 milyon dolar tutarında net alım yapıldı. Yurtdışında yerleşik kişiler, hisse senedi piyasasında Mayıs ayında 501 milyon dolar tutarında net satım gerçekleştirerek Ocak-Mayıs döneminde toplam 214 milyon dolar net alım yaptı. Öte yandan, devlet iç borçlanma senetleri piyasasında bu yılın Mayıs ayında yapılan 670 milyon dolar tutarındaki net alımla birlikte Ocak-Mayıs 2010 döneminde yurtdışı yerleşik kişilerce toplam 4 milyar 991 milyon dolar tutarında net alım gerçekleşti.
Ticari ve nakit krediler ile mevduatlardan oluşan diğer kalemlerde geçen yılın Ocak-Mayıs döneminde 6 milyar 812 milyon dolar net çıkış gerçekleşmişken, 2010 yılının aynı döneminde 14 milyar 393 milyon dolar net giriş oldu.

-TİCARİ KREDİLERDE NET 265 MİLYON DOLAR NET KULLANIM OLDU-

Varlıkla bölümünde yer alan ticari kredilerde, ihracat karşılığı yurtdışına açılan kredilerle ilgili olarak, Ocak-Mayıs döneminde 100 milyon dolar tutarında net kredi geri ödemesi gerçekleşti. Bu rakam, geçen yılın aynı döneminde 564 milyon dolar oldu. Öte yandan, nakit kredilerde geçen yılın ve bu yılın Ocak-Mayıs döneminde yurtdışında yerleşik kişilere sırasıyla 665 milyon ve 263 milyon dolar tutarında net kredi açıldı. Bankaların yurtdışı muhabirleri nezdindeki döviz varlıkları, 2009 yılının Ocak-Mayıs döneminde 994 milyon dolar azalmışken, 2010 yılının aynı döneminde 7 milyar 482 milyon dolar tutarında azalma gösterdi. 2009 yılının Ocak-Mayıs döneminde 9 milyar 163 milyon dolar azalış gözlemlenen yükümlülükler kaleminde 2010 yılının aynı döneminde 7 milyar 74 milyon dolar artış oldu. Alt kalemler itibariyle incelendiğinde, ithalat karşılığı sağlanan ticari krediler kaleminde 2010 yılının Ocak-Mayıs döneminde 265 milyon dolar net kullanım kaydedildi. Aynı kalemde geçen yılın aynı döneminde 1 milyar 235 milyon dolar net geri ödeme gerçekleşmişti.

-MEVDUAT HESAPLARINA 5 AYDA 6 MİLYAR 347 MİLYON DOLARLIK NET GİRİŞ-

Krediler kalemi incelendiğinde ise Uluslararası Para Fonu kredileriyle ilgili olarak Genel Hükümet, Mayıs ayında gerçekleşen 103 milyon dolar geri ödeme ile birlikte 2010 yılı Ocak-Mayıs döneminde 338 milyon dolar net geri ödeme gerçekleştirdi. Söz konusu beş aylık dönemde yurtdışı piyasalar ve diğer uluslararası kuruluşlardan sağlanan uzun vadeli kredilerle ilgili olarak 1 milyar 491 milyon dolar net kullanım yaptı. Bunun yanı sıra, yurtdışından sağlanmış olan kredilerle ilgili olarak, bankacılık sektörü bu yılın Ocak-Mayıs döneminde 2 milyar 556 milyon dolar net kullanım, diğer sektörler ise 3 milyar 344 milyon dolar net geri ödeme gerçekleşti. Yurtdışında yerleşik kişilerce Merkez Bankası ile yurtiçinde yerleşik bankalarda tutulan mevduat hesaplarından oluşan mevduatlar kaleminde, geçen yılın Ocak-Mayıs döneminde 1 milyar 256 milyon dolar net giriş gerçekleşmişken, bu yılın aynı döneminde 6 milyar 347 milyon dolar tutarında net giriş gözlemlendi. Bu dönemde yurtdışı bankaların yurtiçinde tuttukları net mevduat tutarı 5 milyar 950 milyon dolar tutarında arttı. Resmi rezervler, 2009 yılının Ocak-Mayıs döneminde 2 milyar 514 milyon dolar azalırken, bu yılın aynı döneminde 6 milyar 869 milyon dolar arttı.(ANKA/SON)
(HGS/ÖMR)

Havadurumu ayarlari