VİYANA, 29/07(BYE)--- Tirajı günde 112 bin olan sol eğilimli Der Standard gazetesinin 28 Temmuz 2010 tarihli sayısında, Jürgen Gottschlich imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında yayımlanan İstanbul çıkışlı yorumun çevirisi şöyledir:
--UNESCO, Tam da Kültür Başkenti Olduğu Yıl Boğaziçi'ndeki Metropolün
Dünya Kültür Mirası Statüsünü Kaldırıyor.
Sorun, Haliç Metro Geçiş Köprüsü ve Tarihî Binaların
Yıkılıp Yerlerine Yenilerinin İnşa Edilmesi--
Hafta sonları İstanbul'un gezinti yeri Beyoğlu İstiklal Caddesi'nde hep korkunç bir izdiham vardır. Geçen hafta sonu insan trafiği daha beter tıkandı çünkü neredeyse 100 kişi bir barikat kurmuş, kaldırımda oturdukları yerde, dikkatli bakıldığında S.O.S. harflerinden oluştuğu anlaşılan bir figür teşkil etmişlerdi.
S.O.S. ile Dünya Kültür Mirası İstanbul için uyarı ve imdat çağrısı kast edilmişti. Ayasofya'nın, Sultanahmet Camii ve Topkapı Sarayı'nın şehrin şanlı geçmişini hatırlattığı tarihî Yarımada, 1985'ten beri dünya kültür mirasının bir parçası, yani şimdilik. Çünkü 3 Ağustosa kadar sürecek olan Brezilya'daki UNESCO Konferansı'nda, İstanbul'un Dünya Kültür Mirası unvanının iptali tartışılacak.
Eylemin organizatörlerinden Çiğdem Şahin, "İstanbul sakinlerinin dikkati, belediyenin ve Ankara'daki hükûmetin şehrin tarihî mirasının çarçur edilişine katıldıklarına nasıl çekilecek?" diyor. "Pek çok kişinin burnunun dibinde ve gözlerinin önünde olan bitenden haberi bile yok." diye ekliyor. Yine de S.O.S. İstanbul eylemi, yalnızca gelip geçenlerin değil medyanın da dikkatini çekiyor. Birkaç kamera ekibi olay yerinde. İmdat çağrısının çok geç geldiği söylenebilir.
UNESCO temsilcileri yıllardır şehir yöneticileriyle tarihî binaların gördüğü muameleyi tartışıyor. UNESCO, 5. asırda II. Theodosius döneminde inşa edilen surların, uygun olmayan biçimde restore edilmesinden yakınıyor. Can sıkıcı bir başka konu da İstanbul'un en eski semtlerinden, hemen surların dibindeki Romanların Sulukule'sinin yıkılması.
--Osmanlı Disneyland'ı--
Tam da şehrin 2010 Avrupa Kültür Başkenti olmasının arifesinde, hükûmetteki AK Parti içinde bulunan etkili çevreler, semtin yıkılmasını ve yeni Osmanlı tarzı lüks binalarla imar edilmesini sağladı. Eleştirmenler projeyi Osmanlı Disneyland'ı olarak niteliyor. Ayrıca eski şehrin bir zamanlar Rum ve Yahudi mahalleleri olan Fener ve Balat'ın da kısmen yıkılması planlanıyor. Bunların üstüne, inşa aşamasındaki metronun yeni bir köprü vasıtasıyla Haliç'in üstünden geçecek ve manzarayı hissedilir derecede değiştirecek olması ekleniyor.
Fener ve Balat'ın korunmasını hedefleyen halk girişiminden Çiğdem Şahin, "Fakat UNESCO'nun hazırlattığı rapor, belediye tarafından görmezden geliniyor." diyor. Bunun iki sebebi var: Birincisi, eski şehrin lüks binalarla değerinin yükseltilmesi, yani bir anlamda semtin nispeten yoksul olan yerlilerinin saf dışı bırakılması ve malî açıdan güçlü grupların semte taşınması sayesinde büyük kazanç sağlanacak. İkincisi, İstanbul'un o kadar ciddî bir trafik sorunu var ki Haliç üzerine yeni bir köprü kurulmasını gerektirse de metronun inşa edilmesi şehir sakinlerinin büyük çoğunluğunu memnun edecek. Kazı çalışmaları sırasında çok sayıda arkeolojik kalıntının ortaya çıkması nedeniyle metro inşaatında yıllardır ilerlenemiyor.
Brezilya'da Türk delegasyonu masaya somut öneriler getiremezse "2010 Avrupa Kültür Başkenti"nin Dünya Kültür Mirası unvanı iptal edilecek.