ANKARA, 07/09(BYE)--- BAE'de yayımlanan el Halic gazetesinin 6 Eylül 2010 tarihli internet sayfasında, Haldun Gülalp imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında yayımlanan yorumun özet çevirisi şöyledir:
Türkler 12 Eylül'de sekiz yıl boyunca iktidarda olan AK Partinin önerdiği Anayasa değişikliği paketine oy vermek için sandık başına gidecek. Referandum, 1980 askerî darbesinin 30. yıl dönümüne denk geldiği için Başbakan Recep Tayyip Erdoğan bunu askerî rejimin mirasını reddetmek için bir fırsat olarak görüyor.
Türk Anayasası askerî darbeden beri defalarca değişikliğe uğradı. Ancak anti demokratik özüne hâlâ dokunulmadı ve ne yazık ki bu son değişiklik önerileri de bu durumu somut bir şekilde değiştirmeyecek.
Daha önceki değişikliklerin çoğu, iktidar partileri ile muhalefet arasında yapılan anlaşmalara dayalıydı ve halk oylamasına sunulmadı. Ancak bu defa AK Parti kendiliğinden harekete geçip referandumun yapılması için gerekli olan oy sayısını kendi saflarından ancak toparlayabildi. Bu, AK Partinin projesine geniş çapta destek toplaması konusunda başarısız olduğunun bir işaretidir.
Gelecek yıl yapılacak olan genel seçimlerin yaklaşmasıyla sivil toplum grupları yüzde 10 olan seçim barajının düşürülmesini ve dolayısıyla siyasi katılımın genişletilmesini tercih ediyorlar. Bu duruma göre bundan sonra oluşturulacak yeni parlamentonun, Anayasa'da reform yapması düşünülüyor.
AK Parti 2007 yılında seçimlerden hemen önce askerî darbe tehdidinden kurtulduktan sonra yeni bir Anayasa yapmak konusunda kısa bir süreliğine ilgileniyor gibi göründü ve taslak hazırlama konusunda bir grup seçkin akademisyen seçti. Ancak daha sonra AK Parti üniversite öğrencilerinin türban takmalarına izin veren iki Anayasa maddesinin değiştirilmesine karar verdi. Bu değişiklik parlamento onayını aldı ama daha sonra Anayasa Mahkemesi tarafından reddedildi.
Daha sonra AK Parti, Anayasa Mahkemesinin ve HSYK'nın yapısını değiştirmeyi amaçlayan bir dizi anayasal değişiklikler hazırladı. Demokratik görüntü yaratmak amacıyla başka değişiklikler önerdi. AK Parti, sivil toplum gruplarının ve muhalefet partilerinin değiştirilen her bir maddenin ayrı ayrı oylanmasına yönelik çağrılarına rağmen, değişiklik paketinin oylanması için tek bir bütün hâlinde parlamentoya sunma konusunda ısrar etti.
Türkiye'deki seçmenler, iş fırsatları, sosyal güvence ve PKK ile mücadelede devam eden can kaybına gösterdikleri ilgi kadar Anayasa değişikliklerine ilgi göstermiyorlar. Seçmenler aslında referandumda oylarını kullanırken değişikliklerin içeriğine değil de AK Partinin sekiz yıllık iktidarına yönelik duygularına göre hareket edecekler.
Sağ kanattaki milliyetçiler ve orta sol grupları, değişikliklere karşı kampanya yürütüyor. Bu grupları, laikleri veya şu anki hükûmeti desteklemek istemedikleri için İslami eğilimli gruplar da destekliyor; Kürt partiler de referandumu boykot etmeye çağırıyor. Bununla birlikte bazı ilerlemelerin durgunluktan daha iyi olduğu konusunda sosyal solcular ile liberal solcular arasında bir bölünme söz konusu.
Aylardır devam eden bu kampanyanın gölgesinde referandum, Türkiye siyasetini tam anlamıyla kutuplaştırdı. Bu durumun kazanma veya kaybetme hâlinde değişeceği de muhtemel değil.