Türkiye’de Recep Tayyip Erdoğan hükümeti ve hükümeti destekleyen kesimlerin 2012 yılı için öncelikli gündem maddesi yeni bir Anayasa yapılmasıdır. CHP, MHP, BDP gibi muhalefet partilerinin ve önemli sivil toplum kuruluşlarının da yeni bir Anayasa’dan yana tavır koymaları, toplumda Yeni Anayasa ümitlerini arttırmıştır. 

Meclis Başkanı Cemil Çiçek’in başını çektiği Yeni Anayasa çalışmaları, alınan mesafe itibariyle istenilen derecede hızlı yürümese de aksamadan sürmektedir.

Siyasi partilerin ne zaman ne yapacaklarını kestirememe ve Türkiye’nin atmak istediği müspet adımları nasıl provoke edebiliriz hesabındaki şer odaklarının kurmaya tevessül edecekleri tuzakları bilememekle birlikte, yüksek bir ihtimalle Türkiye 2012 yılını yeni ve daha demokratik bir Anayasa hazırlamak için değerlendirecektir.

Tüm vatandaşlar arasındaki ‘ortak sözleşme’ olması açısından anayasalar, o ülke vatandaşlarının tamamının hak ve sorumluluklarını gözeten metinlerdir. Vatandaşlardan bir kesiminin mağduriyetine veya temsil eksikliğine yer veren anayasalar, adaleti sağlayamadıkları için problemlidirler.

Bir darbe ürünü olan 82 Anayasası’nın bir çok maddesinin değiştirilmesine rağmen toplumu rahatsız etmeyi sürdürmesinin temelinde, jakobenci vesayete dayalı oluşu ve gelişmiş bir adalet anlayışından yoksunluğu yatmaktadır.

Toplumun değişik kesimleri, kendilerini anayasal anlamda dezavantajlı hissetmektedirler ve siyasi, sosyal, etnik, dini kaynaklı itiraz konuları Türkiye’de kıyasıya tartışılmaktadır. Herkesin ve her kesimin arzu ve teklifleri dile getirilirken,  sayıları 5 milyonu aşkın yurt dışındaki insanlarımızın anayasal hakları ne yazık ki gündemde yer bulamamaktadır.

Bilindiği gibi yurt dışındaki insanlarımız (anayasal hüküm bulunmasına rağmen), son seçimlerde de ancak gümrüklerde oy kullanabildiler. Yıllardır Anayasa’da var olmasına rağmen yasama (TBMM), yürütme (hükümet) ve yargı (YSK) milyonlarca gurbetçi seçmenin oy kullanmasını sağlayamadı.

Yeni Anayasa’da yurt dışındaki Türklerin öncelikle görmek istediği, seçme ve seçilme konusunun sağlam bir esasa bağlanmasıdır. Bu konuda gurbetçilerin değişik teklifleri vardır ve mutlaka değerlendirilmelidir. Mesela; Ak Parti’ye yakınlığı bilinen Avrupa Türk Demokratlar Birliği (UETD)’nin hazırladığı Anayasa Taslağı’nda konunun halli için yurt dışı seçim bölgeleri oluşturulması ve yurtdışı bölge milletvekilliği teklifi yer almaktadır. Belki de, mektupla veya elektronik ortamda oy kullanma sisteminin getirilmesiyle pratikte konunun çözümü daha kolaylaştırılabilir. 

Yurt dışındaki insanlarımızın Yeni Anayasa’da hak ve hürriyetlerin kullanımı, demokratik katılım, vatandaşlık, sağlam bir adalet sistemi, kuvvetler ayrılığı, vesayetlerin ilgası vs gibi genel hükümler yanında kendileri ile ilgili görmek istedikleri sadece seçme ve seçilme hakkına ilişkin hususlardan ibaret değildir.

82 Anayasası’nda var olan, ancak ne hikmetse hiçbir hükümetçe görülmeyen 62. Madde’nin muhafazası ve uygulanabilir hale gelmesi için çalışılması son derece önemlidir. Yürürlükteki Anayasa’nın 62. Maddesi doğrudan ‘yabancı ülkelerde çalışan Türk vatandaşları’ ile ilgilidir ve şöyledir: ‘Devlet, yabancı ülkelerde çalışan Türk vatandaşlarının aile birliğinin, çocuklarının eğitiminin, kültürel ihtiyaçlarının ve sosyal güvenliklerinin sağlanması, anavatanla bağlarının korunması ve yurda dönüşlerinde yardımcı olunması için gereken tedbirleri alır.’

Anayasa’daki bu madde dikkate alındığında, geçtiğimiz günlerde yaptığı bir konuşmada ‘Almanya’ya göç edenleri devlet olarak yalnız bıraktık’ diyen Başbakan Yardımcısı Bekir Bozdağ’ın sözleri samimi bir itiraftan öte, -yaptırımı olmayan- anayasal bir suçu da ortaya koymaktadır.     

Bu maddenin işler hale getirilmesi, yurt dışındaki insanlarımızın huzur, refah ve güvenliklerinin garanti altına alınması yanında, onların ülkeye bağlılıklarının ve kalkınıp ilerlemeye katkılarının artmasına vesile olacaktır.

Yurt içinde değişik kesimlerle görüşüp Yeni Anayasa hakkında görüş alan partiler arası komisyonun değişik istek ve katkı tekliflerini almak maksadı ile yurt dışındaki sivil toplum kuruluşları, toplum önderleri ve vatandaşlarımızla görüşmelerinde de büyük yarar olduğu kanaatindeyiz.

Hazırlanırken yanlış adımlar atılmaz, mümkün olan en geniş katılım sağlanırsa, ortaya çıkacak metnin geniş kesimlerce kabul görerek, ülkemizi 2023 yılına daha güçlü, daha huzurlu ve refah içerisinde götürmesi ihtimali yükselecektir.