Ekrem Buğra Büte’nin kitap kritiği

İnsanlık tarihine hatırı sayılır bir etki yapmış bir filozofun biyografisini yazmanın birçok açıdan zor bir uğraş olduğunu söylemek mümkündür. Konuyu ele almanın zorluğu, felsefi bir yaşamı takip etmenin güçlükleriyle ilişkilendirilebilir. Hele ki söz konusu isim Immanuel Kant gibi felsefe tarihinde kalıcı etkiler bırakmış bir düşünür ise işin çok daha zor olduğu tahmin edilebilir. Fakat Alman yazar Manfred Geier, Kant’ın Dünyası adlı kitabında bir yandan büyük filozofun hayatına bakış atarken öte yandan felsefesini oluştururken geçtiği yolun izini sürüyor.

Immanuel Kant, yaşamını birkaç felsefi mesele üzerine kurmuş ve bu oranda felsefe tarihinde çok temel tartışmaların başlatıcısı konumunda yer alan bir filozof. Babasının ölümü sonrasında kısmen ailevi ilişkilere yönelik yazdığı ‘felsefi bağımsızlık bildirisi’yle başlayan düşün yaşamı, kendi içerisinde bir iç tutarlılığa sahip olmakla beraber çok farklı alanlara yönelmiş bir yapı gösteriyor. Kant’ın gençlik yıllarından itibaren kendisine temel mesele edineceği ‘özgürlük’, felsefeye ilgi duymasının da varoluşsal sebebi. Bu bağlamda ilgi duyacağı tüm düşünsel problemlere yönelik çıkarımlarını özgürlük düşüncesi etrafında anlamlandırmak mümkün olabilir. Gerek temel olarak farklı bir biçimde ele alacağı metafizik problemlerini, gerek daha ileride ilgileneceği ‘Aydınlanma’nın ne olduğu’ sorunsalını bu genel çerçevenin elemanları olarak görmek yerinde olacaktır.

Kant kendi felsefesi söz konusu olduğu zaman iki şeyin daima kendisini heyecanlandırdığını ve heyecanlandıracağını söyler: Üstümdeki yıldızlı gökyüzü ve içimdeki ahlâki yasa. Astronomiye olan ilgisi felsefi düşüncesinde tetikleyici rollerden birini taşımakla birlikte, genel bir ahlak teorisi yaratmaya yönelik çabaları kısmen yaşamsal faktörler sebebiyle sürekli ertelenmiş.

Bunlarla birlikte Kant’ın entelektüel şöhretine ulaşmasını sağlayacak asıl faktörün metafiziğe duyduğu ilgiden kaynaklandığını görüyoruz. Nitekim elde etmek istediği bir profesörlük görevi için ilgisini yoğunlaştırdığı bu alandan, sadece Alman felsefe tarihinin değil, tüm felsefe tarihinin de en önemli kaynaklarından birisinin doğduğunu söylemek mümkün: Saf Aklın Eleştirisi. Daima, ‘var olan’a saldırmaktan ziyade ‘yeni’yi kurmaya yönelik bir felsefe izlemiş olan Alman filozofun ortaya atmış olduğu tartışmaların günümüzde de halen devam etmekte tartışmalar olması da kuşkusuz bu ‘yeni’yi kurma isteğiyle alakalı.

Genel itibarıyla, ne bilebilirim, ne yapmalıyım ve insan nedir soruları etrafında oluşturulan bir felsefe anlayışı ve aynı şekilde gelişmiş çok güçlü teoloji, astronomi, bilim, ahlâk ve Aydınlanma tartışmaları... Bunların tamamını Kant’ın felsefi yaşamında, Kant’ın felsefi yaşamını ise Kant’ın Dünyası’nda bulmak mümkün.

Kant’ın yaşamöyküsünü günümüz okuyucusuna sunan kitap, bir filozof olarak Kant’ı ve onun düşünce yapısını merak eden okuyucular için olduğu kadar, 18. yüzyıl düşüncesinin en önemli portrelerinden bir tanesiyle tanışmak isteyenler için de önemli bir kaynak.

(Radikal Kitap)

Kitapla ilgili teknik bilgiler ve internet üzerinden sipariş şartlarını görmek icin bi linki kullanabilirsiniz...