İstikrarlı bir Ortadoğu'nun sağlanma yolunun, "İsrail ve geleneksel Arap müttefiklerinden değil, Türkiye ve İran'dan geçtiği" belirtildi.

New York Times'ın eski gazeteci ve yazarı Stephen Kinzer, yeni yayınladığı, "Reset: İran, Türkiye ve Amerika'nın Geleceği" isimli kitabında ABD'nin Ortadoğu politikasının yeniden "reset" edilmesi gereğini savunurken, "istikrarlı Ortadoğu'nun yolunun, İsrail ve geleneksel Arap müttefiklerinden değil, Türkiye ve İran'dan geçtiği"ni yazdı.

-"PROVOKATİF TEZ"-

Washington Post'ta Stepen Kinzer'in son kitabını değerlendiren, gazetenin eski Ortadoğu muhabiri John Lancaster, Kinzer'in, kitabında ABD'nin Irak'taki hataları, İsrail lobisi ve Suudi Arabistan'ın petrol politikaları gibi konuları da ele aldığını belirtirken ancak "Başlıca tezi, daha provakatiftir: istikrarlı Ortadoğu'nun yolu, İsrail ve geleneksel Arap müttefiklerinden değil, Türkiye ve İran'dan geçiyor. Burada ise kitabın hem gücü, hem de zayıflığı yatıyor" yorumunu yaptı.

John Lancaster'e göre, Kinzer, kitabında "ikna edici" bir biçimde, "Çok farklı hükümetleri olmasına rağmen, Türkiye ve İran'ı ABD'nin doğal ortakları yapan canlı demokratik geleneklere sahip olmalarını" savundu.

Kinzer, "Kemal Atatürk'ün, Rıza Şah Pehlevi ile çok ortak noktaları olduğunu, otokratik stillerine karşın, eğitim ve kadın haklarını ilerleten, demokratikleşmeyi yorulmadan sürdüren modernizasyondan yana liderler" olduklarını ve demokratik ideallerin filizlenmesine olanak veren koşulların yaratılmasına katkıda bulundukları"nı vurguluyor.

-"AYDINLANMA VE İSLAM TARAFINDAN ŞEKİLLENEN YENİ SENTEZLER"-

Türkiye ve İran'ın, "Hem aydınlanma hem de İslam tarafından şekillenen yeni sentezleri geliştirdiklerini" de yazan Kinzer, "Bu, Türkiye ve İran'a zindelik veren ve etraflarındaki ülkelerden tamamen farklı kılan yeni bir sentezdi" ifadesini de kullandı.

-AKP, "İSLAM VE DEMOKRASİNİN BAĞAŞMADIĞI GÖRÜŞÜNÜ HAKSIZ ÇIKARTTI"-

Bu arada, Kinzer, AKP'nin de, "İslam ve demokrasinin birbiriyle bağdaşmadığı" görüşünü haksız çıkarttığını da belirttiği kitabında "Demokrasi, Türkiye'nin tek seçeneği haline geldi. Dindar Müslümanlar bile bunu görüyor, kabul ediyor ve kutluyor" diye yazdı.
İran'ın "demokratik" köklerine dikkat çeken Kinzer, bu ülke için de "İran, dünyada, çoğu insanın güvenilir bir biçimde Amerika yanlısı olduğu tek Müslüman ülkesidir. İran'daki bu Amerikan yanlısı hissiyatı, ABD için paha biçilmez stratejik bir karttır" görüşünü de dile getirdi.
John Lancaster ise, yazısına son verirken "Kinzer'in, İran ve Türkiye ile ilgili değerlendirmeleri, taze ve çok bilgili, ancak politika yapımcısı rolüne girdiğinde tökezliyor" eleştirisini getirdi.

ANKA