MOSKOVA, 24/08(BYE)--- Tirajı günde 87.991 olan liberal eğilimli Kommersant gazetesinin 24 Ağustos 2010 tarihli sayısında, Natalya Grib imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında yayımlanan yazının özet çevirisi şöyledir:
İran ile ilgili durum gerginleştiği için Nabucco projesinin hissedarları, boru hattını İran'a kadar inşa etmekten vazgeçtiklerini ilk kez açıkladılar. Bu açıklama, İran'dan doğal gaz alınmayacağı anlamına geliyor. Fakat proje çerçevesinde yılda 10 milyar metreküp gaz alacak "Türk kaynakları" aniden ortaya çıktı. Yılda sadece 728 milyon metreküp doğal gaz üreten ve Rusya ile İran'dan doğal gaz ithal eden Türkiye'nin nereden ek miktarda doğal gaz alacağı açıklanmıyor.
Uzmanlar, Türkiye'nin uluslararası yaptırımlara rağmen sözde "kendi ihtiyaçları" için İran'dan doğal gaz ithalatını iki katına çıkaracağını ve daha sonra bu doğal gazı "Türk doğal gazı" olarak adlandırabileceğini belirtiyorlar. Nabucco boru hattının inşaat projesinden sorumlu Nabucco Gas Pipeline International şirketi, hissedarların Nabucco boru hattının Türkiye'nin Erzurum şehrinden Gürcistan ve Irak sınırlarına kadar uzatılmasını, fakat İran sınırına kadar döşenmemesine karar verdiklerini dün resmen açıkladı. Yeni güzergâhlarla Nabucco boru hattı için Azerbaycan, Türkmenistan ve Irak'tan doğal gaz alınması öngörülüyor. Avrupa'ya doğal gaz taşınmasını öngören Rusya'nın kilit enerji ve siyasi projesi olan Güney Akım boru hattının doğrudan rakibi durumundaki Nabucco'nun hâlâ sözleşme yaptığı doğal gaz kaynakları yok. Son zamana kadar İran'ın olası kaynaklarından biri olması bekleniyordu fakat BM, ABD ve AB tarafından Tahran'a ek uluslararası yaptırımların uygulanması kararından sonra İran'ın nükleer programıyla ilgili durum gerginleşiyor. Bu durumda artık İran doğal gazına güvenmeyen hissedarlar, gaz temini için dolaylı yollar buldu.
Nabucco Gas Pipeline International şirketi, dün yaptığı açıklamada, hesaplamalara göre Azeri kaynaklardan yılda 10 milyar metreküp, Irak'tan 10 milyar metreküp, Türkiye'den 10 milyar metreküp ve bir miktar da Mısır'dan gaz alımı öngörüldüğü ve bu miktarların yeterli olduğu belirtildi.
Rus enerji şirketi Başkanı Mihail Krutihin, yaptığı açıklamada, Türkiye'nin İran'dan yılda 10 milyar metreküp doğal gaz alımıyla ilgili uzun vadeli sözleşmesinin bulunduğunu fakat bu miktarın sadece 6-7 milyar metreküpünü alabildiğini, dolayısıyla ithal ettiği miktarı iki katına çıkarabileceği tahmin ediliyor. Krutihin, bu ilkbaharda İran'ın, Körfez'den Türkiye sınırına kadar yılda 20 milyar metreküp kapasiteli boru hattı inşa edeceğini ifade etti. Bu yaz Som-Petrol adlı özel Türk-İran şirketi, boru hattının inşa edilmesiyle ilgili sözleşmenin imzalandığını açıklamıştı. Som-Petrol Müdürü Sıtkı Ayan, gazetemize yaptığı açıklamada, boru hattının kapasitesinin yıllık 32-36 milyar metreküpe çıkarılabileceğini belirtti. Böylece yeni boru hattı Nabucco'ya bağlanabilir.
Krutihin, yaptırımların Türkiye'nin İran'dan doğal gaz ithalatını yasaklamadığını çünkü bu konuda hukuki bir engel olmadığını ifade etti.
TÜRKSAM Başkanı Sinan Oğan da Ankara'nın, İran'dan böylesine büyük miktarda doğal gaz alımı yapacağına inanmıyor. Türk uzman, Nabucco'ya Türkmenistan, Özbekistan ve Kazakistan'dan "Hazar üstü güzergâhla" doğal gazın verileceği görüşünde. Yani Hazar Denizi'nin altından boru hattı döşenmeden, doğal gazı sıvılaştırma veya sıklaştırma tesisleri inşa edilerek Hazar Denizi üzerinden Azerbaycan'a ve Gürcistan'a taşınması söz konusu.