BRÜKSEL, 09/08(BYE)--- Tirajı günde 75.000 olan La libre Belgique gazetesinin 9 Ağustos 2010 tarihli sayısında yer alan Renée-Anne Gutter imzalı ve Kudüs çıkışlı haberin çevirisi şöyledir.
--"Turkel" Komisyonu Çalışmalarına Benyamin Netanyahu'yu Dinlemekle Başlayacak Ancak Operasyona Katılan Hiç Kimse Dinlenmeyecek--
Şu günlerde İsrail'in Gazze'ye uyguladığı deniz ambargosuna kafa tutmak için hiçbir filo gözükmüyor ufukta. Buna karşı, 31 Mayıs tarihinde İsrail'in Mavi Marmara gemisine yaptığı ve 9 Türk yolcunun öldüğü kanlı baskın soruşturması hızlanıyor. Pazartesi günü Kudüs'te çalışmalarına başlayacak İsrail bağımsız soruşturma komisyonu, önce Başbakan Benyamin Netanyahu, Savunma Bakanı Ehud Barak ve Genelkurmay Başkanı Gaby Aşkenazi'yi dinleyecek. Salı günü de New York'ta BM soruşturma paneli ilk kez toplanacak.
İsrail kamuoyunun baskısı üzerine Netanyahu hükûmetinin istemeyerek oluşturduğu İsrailli komisyonuna, İsrail Yüce Divanı emekli Hakimi Jacob Turkel başkanlık edecek, yanında bir general, iki hukukçu, eski dışişleri müsteşarı ve iki yabancı gözlemci olacak. Biri Kuzey İrlandalı Nobel Barış ödülü sahibi David Trimble ve Kanadalı Askeri Hukuçu Ken Watkin.
Bu komisyon, filo davasında kullanılan yöntemlerin yasallığını inceleyecek. Gazze'ye uygulanan abluka, bu ablukayı yerinde tutmak için İsrail'in kullandığı yöntemler ve bu ablukayı delmek için filo organizatörlerinin eylemlerinin yasallığı araştırılacak. Komisyon tanıkları yemin ederek ifade vermeye zorlayabilir. Ancak komisyonun operasyona katılan askeri dinlemeye hakkı yok.
İsrail ordusunun baskın ile ilgili olarak hazırlattığı bağımsız rapor Turkel komisyonuna ulaştı. General Giora Eiland başkanlığında ve Deniz Kuvvetlerinin eski yüksek rütbelileri ile Savunma Bakanlığı mensuplarından oluşan bu komisyon, yüksek düzeyde "hatalar" yapıldığı sonucuna vardı. İstihbarat servisleri, gemi üzerinde çatışma çıkabileceği riskini iyi değerlendirmemiş ve askeri yetkililer de baskın dışında başka bir senaryo hazırlamamışlar. Ancak alt düzeyde, operasyona katılan komandoların her hangi bir "eksiğine" rastlanmamış. Kimsenin kellesi uçmadı.
İsrail basınına sızdırılan haberlere göre, Eiland komisyonu siyasileri aklıyor. Filoya müdahale konusunda bakanlıklar arası görüşmelerde ordu hiçbir zaman baskının yol açabileceği sorunlardan söz etmemiş. Eiland ve Turkel raporları, BM Genel Sekreteri Ban Ki-Moon tarafından oluşturulan ve salı günü New York'ta bir araya gelecek soruşturma panelinin çalışma belgesi olacak. Bu komisyonun bir özelliği de İsrail ve Türkiye'nin de katılıyor olması. İsrail ilk kez kendisi hakkında başlatılan bir dış soruşturma komisyonuna katılmayı kabul etti. Dış baskılara dayanamayan Netanyahu bunu da istemeyerek kabul etti.
Zira İsrail, saklı bir şeyi olmadığını söylese de, her siyasi eğilimden tüm yetkililer, yabancı kurumların İsrail'in iç meselelerini incelemesine karşı çıkıyor. Bunun en büyük nedeni de güvenlik konusu.
Netanyahu hükûmeti, BM panelini, olaya karışan sivil ya da askeri hiçbir İsrailliyi dinlemeyecek sadece, kendisine verilen dokümanlarla yetinecek bir komisyon olarak görüyor. Gerekirse onların üstlerini dinleyebilecek. Bu değerlendirmeyi, ABD'nin BM Büyükelçisi Susan Rice da paylaşıyor. Rice'a göre bu panelin görevi, İsrail'de ve Türkiye'de Mavi Marmara konusunda yapılan soruşturma sonuçlarını incelemek olacak ve "bu tür olayların bir daha yaşanmaması için önerilerde bulunacak."
Panel'e denizcilik hukuku uzmanı eski Yeni Zelanda Başbakanı Geoffrey Palmer başkanlık edecek. Yardımcısı da eski Kolombiya Devlet Başkanı Alvaro Uribe olacak. Panel'de ayrıca İsrailli ve Türk hukukçu diplomatlar yer alacak. Joseph Ciechanover ve Özdem Sanberk.