ANKARA, 06/07(BYE)--- İspanya'da yayımlanan La Vanguardia gazetesinin 4 Temmuz 2010 tarihli sayısında, Ricardo Gines ve Marc Bassets imzalarıyla ve yukarıdaki başlık altında yer alan İstanbul/ Washington çıkışlı yazının çevirisi şöyledir:
Eski bir dostluktaki sismik değişiklik mi yoksa değişken bir dünyaya uyum mu?
Soğuk savaştan beri ayrılmaz müttefikler ABD -ve İsrail- ile Türkiye, ilişkilerini gözden geçiriyor. Recep Tayyip Erdoğan hükûmetinin İran, Suriye ve Hamas ile yakınlaşması, Gazze kıyılarında filo olayına bağlı olarak Ankara'nın İsrail ile yaşadığı gerginlikler ve İran'a yaptırımlara Türk vetosu, giderek kendinden daha emin hale gelen önemli bir ülkenin yükselişinin işaretleridir.
Washington, Türkiye'nin Batı'dan uzaklaşmasından duyduğu endişeyi dile getiriyor. The New Republic dergisinde yazan eski diplomat Stephen Sestanovich, Türkiye ile ilgili olarak şöyle yazdı: "Amerikan dış politikasının temel direklerinden birinin, gözlerimizin önünde ayrıldığını görmek bizim için bir sürprizdir."
Ankara'nın eksen değişikliği yaptığı şeklindeki suçlamalar karşısında Türk Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu şu cevabı verdi: "Dünyanın temelleri oynuyorsa bu temeller üzerinde sakin kalamayız." Davutoğlu, "komşularla sıfır sorun" politikasının mimarı ve en üst düzey temsilcisi. Davutoğlu için Türkiye, "Balkanlar, Orta Doğu, Kafkaslar ve Avrasya'nın merkez üssü.”
Diplomatik alanda sergilediği değerin bilincinde olan Türkiye, Brezilya ile birlikte İran nükleer anlaşmazlığını hâlletmek için bir anlaşamaya varmaya çalışıyor, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Hamas'ın liderlerinden biri olan Halid Meşal'in ara buluculuğuyla Lübnan Hizbullahı'nın lideri Hasan Nasrallah'ı davet ediyor, uluslararası forumlarda İsrail koalisyon hükûmetinin Orta Doğu'daki barış için kendi açısından en büyük tehlike olduğunu tekrarlıyor.
Washington'da alarmlar çaldı. Sorumluluklar dağıtılıyor. Savunma Bakanı Robert Gates, Avrupa'ya gerçekleştirdiği bir tur sırasında AB'yi suçluyordu: "Şahsi olarak inanıyorum ki Türkiye'nin Doğu'ya doğru hareket ettiği fikrinde gerçeklik varsa Avrupa'daki bazılarının bu ülkenin Batı ile organik bağ kurma talebini reddetmeleriyle Türkiye büyük ölçüde bu duruma itilmiştir."
The New York Times köşe yazarı Thomas Friedman şunları yazdı: "On yıldır Türklere, AB'ye üye olmak istiyorlarsa kanunlarını, ekonomilerini, azınlık haklarını ve -Erdoğan hükûmetinin sistematik şekilde yaptığı şey olan- askerî ilişkilerini reforme etmesini söyleyip durduktan sonra AB Dönem Başkanlığı şimdi Türkiye'ye şöyle diyor: Ah, acaba kimse size bunu söylemedi mi? Biz bir Hristiyan kulübüyüz. Müslümanlara giriş yasaktır."
Washington'da, Türk eksenindeki kayma için ağızlarda dolaşan tek açıklama bu değil. Friedman bile Arap-Müslüman dünyasındaki "boşluğa" değiniyordu: "Erdoğan, herhangi bir Arap liderinin veya Arap ülkesinin dolduramadığı boşluğu doldurdu ve şimdi Arap dünyasının en popüler lideridir."
Muhafazakâr çevreler, Barack Obama'yı sorumlulardan biri olarak görüyor. Bu görüşe göre, diyalog politikası sadece düşmanlara değil ABD'ye saygısını yitiren müttefiklere de cesaret vermeye yaradı. Diğerleri için sorun, Kemalist fikirleri terk etmekte olan Türkiye'deki derin değişimle ilgili.
George W. Bush'un eski danışmanı ve neo-muhafazakâr hareketin önde gelen isimlerinden Elliott Abrams, birkaç gün önce Washington'da Obama'nın dış politikası hakkındaki bir konuşmada şöyle uyarıyordu: "Türkiye kimlik değiştiriyor. Yapabileceğimiz tek şey, bunu kabullenmektir. Bununla nasıl mücadele edeceğimizi bilmiyorum."
Gazze açıklarındaki gemi saldırısı sonrasında tırmanan İsrail-Türkiye gerginliği, olayları daha da karmaşıklaştırıyor. İkisi de ABD için sıkı müttefik ve her ikisinde de Obama'nın iktidara gelmesinden itibaren Washington ile ilişkilerinde bozulmalar yaşadı.
Filo hareketi, AK Partili iki lider Erdoğan ve Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün geldiği İslami akım olan Millî Görüş tarafından organize ediliyor.
Türk-İsrail ilişkilerinin bozulması, Washington'u endişelendiriyor. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Philip Crowley, "Türkiye ve İsrail arasındaki ilişki, sadece bölgenin çıkarına değil bizim çıkarımıza da." dedi.