MALİYE'NİN GELİRLERİ YILIN İLK YARISINDA "TÜKETİMLE" CANLANDI

MALİYE'NİN GELİRLERİ YILIN İLK YARISINDA "TÜKETİMLE" CANLANDI
22.07.2010 09:15

Tweet	Follow

2010'un ilk yarısında tüketim eğiliminin önemli göstergesi olan KDV gelirleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 29 artarken, ÖTV gelirlerinde yüzde 32.8 artış yaşandı. Yılın ilk 6 ayında ekonomide canlanmayı ve iş hacminde artışı ortaya koyan diğer bir gelişme gelir geçiçi vergisi gelirlerindeki yüzde 15.6'lık artış oldu. -Ücretlerden alınan verginin de içinde yer aldığı gelir vergisi tevkifatının, özellikle Haziran ayında gerçekleşen yüzde 19'luk artışın ardından toparlanması, işsizlik oranlarının mevsimsel faktörlerin de katkısıyla azalmaya başladığına işaret etti.

-Dolaylı vergilerin toplam vergi tahsilatı içindeki payı 2010 yılının ilk 6 ayında geçen yılın aynı dönemine göre 3.3 puanlık artışla yüzde 67.5 oldu. Bu dönemde dolaylı vergi tahsilatı yüzde 31.2 artışla 66 milyar 548 milyon TL olurken, doğrudan vergiler ise yüzde 13.2 artışla 32 milyar 74 milyon TL'ye ulaştı.

ANKARA (ANKA) - Tüketim eğiliminin başlıca göstergesi olan dahilde alınan KDV (Katma Değer Vergisi) gelirleri 2010 yılının ilk 6 ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 29 artışla 12 milyar 278 milyon TL olurken, ÖTV (Özel Tüketim Vergisi) gelirleri yüzde 32.8 artışla 25 milyar 637 milyon TL, gelir geçici vergisi yüzde 15.6'lık artışla 608.6 milyon TL'ye ulaştı. Ocak-Haziran döneminde ücretlerden alınan verginin de içinde yer aldığı gelir vergisi tevkifatının yüzde 0.7 artışla 17 milyar 341 milyon TL seviyesine çıkması, uzun süredir "ekonomideki canlanmaya paralel gitmeyen işsizlik oranlarındaki azalışın", mevsimsel faktörlerin katkısıyla arttığına işaret etti.
ANKA'nın Maliye Bakanlığı verilerine dayanarak yaptığı hesaplamaya göre yılın ilk 6 aylık döneminde ekonomide canlanmanın sinyalleri güçlenirken, mevsimsel faktörlerin etkisiyle işsizlik oranlarındaki azalışın hızlandığı teyit edildi. Tüketimden alınan dolaylı vergiler yılın ilk 6 ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 31.2 artışla 66 milyar 548 milyon TL'ye ulaştı. Dolaylı vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payı geçen yılın aynı dönemine göre 3.3 puanlık artışla yüzde 67.5'e yükseldi. Gelir, kurumlar ve servet vergilerinden oluşan doğrudan vergiler ise yılın ilk 6 aylık döneminde yüzde 13.2'lik bir artışla 32 milyar 74 milyon TL düzeyinde gerçekleşti. Yüzde 8.37 olarak gerçekleşen yıllık enflasyon düşürüldüğünde, 2010 yılının 6 aylık dönemde dolaylı vergi gelirleri geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 20.2 artarken, doğrudan vergi gelirleri ise yüzde 3.7 oranında artış gösterdi.

-KDV'DE ARTIŞ YÜZDE 29-

En önemli dolaylı vergi kalemi sayılan ve tüketim eğiliminin başlıca göstergesi kabul edilen KDV yılın ilk 6 ayında yaşanan büyük artış dikkat çekti. Dahilde alınan KDV'de geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 29 artış yaşandı. Bu dönemde KDV tahsilatı 9 milyar 517 milyon TL'den 12 milyar 278 milyon TL'ye yükseldi. Yıllık enflasyondan arındırıldığında, KDV tahsilatında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 18.2 oranında artış yaşandı. Haziran ayı verilerine bakıldığında KDV tahsilatı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 26 artışla 1 milyar 678.8 milyon TL'den 2 milyar 65 milyon TL'ye yükseldi.

-MOTORLU TAŞITLARDA ÖTV YÜZDE 56.7 ARTTI-

2010 yılının 6 aylık döneminde KDV gibi tüketicilerin satın aldıkları ürünlerinin fiyatı içinde tahsil edilen ÖTV yüzde 32.8'lik bir artış yaşandı. Reel bazda ise yüzde 21.7 oranında artış görüldü. Özel tüketim vergisi tahsilatı 2010 yılın Ocak-Haziran döneminde 25 milyar 637 milyon TL olarak gerçekleşirken, 2009'un aynı döneminde 19 milyar 305 milyon TL olmuştu. Motorlu taşıtlara ilişkin ÖTV, yılın ilk 6 ayında geçen yılın aynı dönemine göre cari fiyatlarla yüzde 56.7 oranında artarken, söz konusu gelir enflasyondan arındırıldığında artış reel bazda yüzde 43.5 oldu. Geçen yıl Ocak-Haziran döneminde bu kalemde gerçekleştirilen ÖTV tahsilatı 1 milyar 433 milyon TL iken, 2010'un aynı döneminde 2 milyar 245 milyon TL'ye yükseldi.

-DAYANIKLI TÜKETİM MALLARINDAN ALINAN ÖTV GELİRİ YÜZDE 123 ARTTI-

Bu yılın ilk 6 aylık döneminde dayanıklı tüketim malları ve diğer mallardan alınan ÖTV geliri geçen yıla göre yüzde 123.3 artış gösterdi. Dayanıklı tüketim mallarından devletin topladığı gelir, enflasyondan arındırıldığında, geçen yıla göre vergi gelirindeki artış yüzde 104.6 olarak gerçekleşti. 2009 yılının ilk 6 ayında dayanıklı tüketim mallarından alınan ÖTV'den 314 milyon TL'lik gelir elde eden Maliye Bakanlığı'nın, 2010 yılının aynı döneminde 700 milyon TL gelir elde ettiği belirlendi. Haziran ayında ise dayanıklı tüketim mallarından alınan ÖTV geliri ise geçen yılın aynı ayına göre yüzde 101.5 artışla 122 milyon TL oldu.

-PETROL VE DOĞALGAZ ÜRÜNLERİNDE ÖTV TAHSİLATI YÜZDE 29 ARTTI-

Geçen yıl talep daralması nedeniyle ithalatın azaldığı petrol ve doğal gaz ürünlerinden elde edilen ÖTV geliri, 2010 yılının ilk 6 ayında yüzde 29 oranında yükseldi. Geçen yıl 6 aylık dönemde petrol ve doğalgaz ürünlerinden 11 milyar 179 milyon TL ÖTV geliri elde edilirken, bu yıl aynı dönemde 14 milyar 426 milyon TL'lik ÖTV tahsil edildi. Söz konusu tahsilat enflasyondan arındırıldığında geçen yılın aynı dönemine göre reel bazda yüzde 18.2'lik bir artışa işaret etti. Haziran ayı gerçekleşmelerine bakıldığında petrol ve doğalgaz ithalatından alınan ÖTV'nin yüzde 27.1 artışla 2 milyar 765.4 milyon TL olduğu görüldü. Kolalı gazozlardan yapılan ÖTV tahsilatı, 6 aylık dönemde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 0.2'lik bir artışla 88 milyon TL düzeyinde gerçekleşti. Kolalı gazozlardan elde edilen ÖTV geliri enflasyondan arındırıldığında geçen yıla göre yüzde 8.2'lik gerileme gösterdi.

-TÜTÜN ÜRÜNLERİNDEN ALINAN ÖTV YÜZDE 29.1 ARTTI-

Yılın ilk 6 ayında tütün ve tütün mamullerinin ÖTV'si olarak devletin kasasına giren vergi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 29.1 artış gösterdi. 2009'un Ocak-Haziran döneminde tütün ve tütün ürünlerinden 5 milyar 255 milyon TL tahsilat yapan devlet, 2010 yılının aynı döneminde 6 milyar 784 milyon TL gelir elde etti. Enflasyondan arındırıldığında tütün ve tütün ürünlerinde artış yüzde 18.3 oldu. Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs ve Haziran aylarında tütün ve tütün mamullerinden devletin kasasına giren ÖTV gelirleri sırasıyla 1 milyar 337.5 milyon TL, 1 milyar 524.4 milyon TL, 508.2 milyon TL, 883.7 milyon TL, 1 milyar 225.7 milyon TL, 1 milyar 304.3 milyon TL olarak gerçekleşti.

-ZAMLAR ALKOLLÜ İÇECEK GELİRİNİ YÜZDE 34.5 ARTIRDI-

Alkollü içeceklere yapılan zamların etkisi ve denetimlerin sıkı tutulmasıyla 2010 yılının 6 aylık döneminde alkollü içkilerden devletin kasasına giren ÖTV gelirini yüzde 34.5 oranında arttırdı. Geçen yıl aynı dönemde elde edilen ÖTV geliri bu kalemde 1 milyar 37 milyon TL iken, bu yıl 1 milyar 102 milyon TL'ye yükseldi. Enflasyondan arındırıldığında alkol ve alkollü içeceklerde ÖTV artışı yüzde 23.3 oldu.

-GELİR VERGİSİ TAHSİLATI YÜZDE 1.8 ARTTI-

Kriz döneminde en hızlı tepkinin hissedildiği vergi kalemi olan gelir vergisi tahsilatı, 2010 yılının ilk 6 ayında, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1.8 oranında artarak 18 milyar 972 milyon TL'den 19 milyar 316 milyon TL'ye yükseldi. Reel bazda gelir vergisinde yüzde 6.7 gerileme oldu. Ekonomideki canlanmayı gösteren kalemlerden biri olan gelir geçici vergisindeki yüzde 15.6'lık artış ekonomideki canlanmaya ve iş hacmindeki artışı teyit etti. Yılın ilk altı aylık döneminde gelir geçici vergisi 608.6 milyon TL'ye yükseldi.

-GELİR VERGİSİNDEKİ ARTIŞIN SINIRLI OLMASINDA STOPAJ ETKİSİ-

İşsizlik oranlarındaki gerilemenin, ekonomiye paralel seyretmemesi 2010 yılının ikinci yarısında gelir vergisindeki artışın sınırlı olmasında etkili oldu. Ücretlerden alınan verginin de içinde yer aldığı gelir vergisi tevkifatı (stopaj) yılın ilk yarısında geçen yılın aynı dönemine göre sadece yüzde 0.7 oranında artarak, 17 milyar 341 milyon TL seviyesine çıktı. 2010 yılının ilk ayında işsizlik oranlarındaki azalma hızının yavaş olması nedeniyle gelir vergisi tevkifatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2.5 oranında gerilemişti. Özellikle istihdamda mevsimsel faktörlerin katkısıyla Haziran ayında gelir vergisi tevkifatının geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 19 artışla 3 milyar 83 milyon TL düzeyinde gerçekleşmesi, bu kalemin yılın ilk altı ayında toparlanmasını sağladı.

-KURUMLAR VERGİSİ TAHSİLATI YÜZDE 41.4 ARTTI-

Yılın ilk yarısında kurumlar vergisinde yüzde 41.4 oranında cari artış yaşanırken, reel bazda artış oranı yüzde 29.6 olarak gerçekleşti. 2009 yılının ilk 6 ayında 7 milyar 125 milyon TL kurumlar vergisi tahsilatı yapan devlet, bu yıl aynı dönemde 10 milyar 76 milyon TL'yi kasasına koydu.

-İTHAL'DE ALINAN KDV'DAN İLK 6 AYDA 16.5 MİLYAR TL TAHSİL EDİLDİ-

2010 yılının ilk 6 ayında ithalde alınan KDV yüzde 41.4 artışla 16 milyar 487 milyon TL oldu. Bu dönemde dış ticaret ve muamelelerinden alınan KDV tahsilatı yüzde 39.9 artışla 17 milyar 996 milyon TL'lik gelir elde edildi. Anılan dönemde ithalde alınan KDV tahsilatının toplam tutarı reel bazda yüzde 28.2 artış gösterdi. İlk 6 ayda gümrük vergileri 25 artışla 1 milyar 477 milyon TL, diğer dış ticaret gelirleri yüzde 42.2 artışla 32 milyon TL oldu.

-ÖZEL İLETİŞİM VERGİSİ TAHSİLATI YÜZDE 8.6 AZALDI-

Ocak-Haziran döneminde cep telefonu ile yapılan konuşma bedelleri üzerinden faturalara yansıyan özel iletişim vergisinde toplam tahsilat, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 8.6 oranında gerilemeyle 2 milyar 137 milyon TL'den 1 milyar 952 milyon TL'ye indi. Reel bazda gerileme ise yüzde 16.3 düzeyinde gerçekleşti.

-DAMGA VERGİSİ GELİRLERİ YÜZDE 23.4 ARTTI-

Resmi dairelerde yapılan çeşitli işlemler dolayısıyla yurttaşlardan yılın ilk 6 ayında, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 23.4 artışla 2 milyar 512 milyon TL damga vergisi tahsilatı yapıldı. Banka ve sigorta muamelesi vergi (BSMV) ödeyenler 6 aylık dönemde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 16.7 oranında azalışla devlete toplam 1 milyar 798 milyon TL, şans oyunu oynayanlar yüzde 2.3 artışla 219 milyon TL vergi verdi. Devlet dairelerinde yapılan çeşitli işlemler, çıkarılan ya da yenilenen resmi belgeler dolayısıyla yurttaşlardan 6 ayda toplam 3 milyar 596 milyon TL harç alındı. Tahsilat tutarı reel olarak geçen yılın aynı dönemine göre harçta yüzde 57.8, şans oyunlarında yüzde 2.3 artarken, damga vergisinde yüzde 23.4 artış oldu.

/**Vergi gelirleri (milyon TL)

     Ocak-Haziran Değişim

     2010 2009 Cari Reel(*)
DOĞRUDAN VERGİLER 32.074 28.342 13.2 3.7
Gelir Vergisi 19.316 18.972 1.8 -6.7
Kurumlar Vergisi 10.076 7.125 41.4 29.6
Mülkiyet Üz. Al. Verg. 2.682 2.245 19.5 9.5
DOLAYLI VERGİLER 66.548 50.742 31.2 20.2
Dahilde Alınan KDV 12.278 9.517 29.0 18.2
Özel Tüketim Vergisi 25.637 19.305 32.8 21.7

     Petrol ve Doğalgaz 14.426 11.179 29.0 18.2

     Motorlu Taşıtlar 2.245 1.433 56.7 43.5

     Alkollü İçkiler 1.395 1.037 34.5 23.3

     Tütün Mamulleri 6.784 5.255 29.1 18.3

     Kolalı Gazozlar 88 88 0.2 -8.2

     Dayanıklı Tük. ve Diğ. 700 314 123.3 104.6
BSMV 1.798 2.158 -16.7 -23.6
Şans Oyunları Vergisi 224 219 2.3 -6.3
Özel İletişim Vergisi 1.952 2.137 -8.6 -16.3
Dış Ticaretten al. Verg. 17.996 12.865 39.9 28.2

     Gümrük Vergileri 1.477 1.182 25.0 14.5

     İthalde Alınan KDV 16.487 11.661 41.4 29.6

     Diğer Dış Ticaret Gelir. 32 22 42.2 30.3
Damga Vergisi 2.512 2.034 23.4 13.1
Harçlar 3.586 2.272 57.8 44.6
Başka Yerde Sınıf. Ver. 564 234 140.7 120.5
TOPLAM VERGİ GELİRİ 98.662 79.083 24.7 14.3
DOLAYLI VERGİ YÜKÜ (yüzde) 67.5 64.2
(*)Yıllık enflasyon yüzde 8.37 olarak alınmıştır.
**/

(ANKA)
(HGS/ÖMR)

Havadurumu ayarlari