WASHINGTON, 02/09(BYE)--- ABD genelinde 26 milyon dinleyicisi olan National Public Radio'nun 31 Ağustos 2010 tarihli internet sayfasında, yukarıdaki başlık altında yayımlanan haberin çevirisi şöyledir:

Türk hükûmetinin uzun süredir üzerinde durduğu anayasal reformları gelecek ay halk oylamasına sunmaya hazırlanmasıyla ülkede hareketlilik yaşanmaya başlandı.Demokrasiyi savunanlar söz konusu reformların olumlu bir adım olduğu ancak yapılması gerekenin sadece bir bölümünü yansıttığı görüşünde. Diğer taraftan bazı eleştirmenler, hükûmetin Kürt azınlıkların haklarını ele almakta başarılı olamadığını ileri sürerken, bazıları da iktidardaki AK Partinin gelecek yıl yapılması planlanan seçimlerde yeni bir başarı daha sağlayabilmek için destek almaya çalıştığını söylüyor.

NPR muhabiri Melissa Block şunları söyledi: "Türkiye'de seçmenler gelecek ay Anayasa'nın iki düzineden fazla maddesinde değişiklik öngören bir yasa paketi için oy kullanacak. İktidardaki AK Parti ve onları destekleyenler, söz konusu değişikliklerin Türkiye'nin demokrasi yolunda ilerlemesini sağlayacağına inanıyor. Muhalif partiler ise bazı değişikliklerin demokrasiyi güçlendirmeye yönelik hiçbir getirisi olmayacağını ve aksine hükûmetin gücünü artıracağını savunuyor."

NPR muhabiri Peter Kenyon'un İstanbul'dan bildirdiği gibi her iki taraf da bir konuda hemfikir: Oylama, AK Partinin gelecek yıl yapılacak seçimlerde ne kadar başarılı olacağının kuvvetli bir göstergesi olacak.

Peter Kenyon: "Yasa koyucular, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın yaklaşan referandumla ilgili konuşmasını dinlemek için geçen hafta Ankara'daydı.Konuşma, özellikle binlerce Türk'ün tutuklandığı 1980 darbesi dönemine, Türkiye'nin kanlı geçmişini reddetmeye dayalı duygusal bir içeriğe bürününce bazıları şaşırdı. Kimileri işkence görmüş, kimileri kaybolmuş ve kimileri de idam edilmişti. Erdoğan, bir gencin askerî yönetim tarafından idam edilmeden önce yazdığı mektubu okurken duygulandı ve AK Partili üyelerin de bu sırada gözle görülür bir şekilde etkilendiği görüldü. Aynı şekilde etkilenmeyen muhalifler ise Erdoğan'ın böylesi acı anıları referanduma dikkat çekmek için kullanmasına tepki gösterdi. Darbe sonrasında düzenlenen Anayasa'nın değiştirilmesini Türklerin çoğu şiddetle destekliyor. Erdoğan, 2007 yılında yeniden iktidara geldiğinde yeni bir anayasa taahhüdünde bulunmuştu. Ancak Türk siyasetindeki bölünmeler, özellikle de laik muhalif liderler arasında AK Partinin İslami kökleri konusunda duyulan kuşkular nedeniyle görüş birliği sağlanamadı ve sonuçta mevcut değişiklik paketi ortaya çıktı.Önerilen değişikliklerin çoğu ihtilaf konusu değil ancak birkaçı laiklerin sokaklara taşmasına neden oldu."

Türkiye'deki en büyük muhalefet partisini destekleyenler, parti liderlerinin anayasal değişikliklerle ilgili konuşmasını dinlemek için ağustos ayında İstanbul'da toplandı. Muhalefet lideri söz konusu değişikliklerin, anayasa değişikliği adı altında iktidar partisinin bir güç kazanma oyunu olduğu görüşünde.

Muhalif eylemci Erol Şahin, değişikliklerle Türkiye'de uzun süredir laik otoritenin koruyucusu niteliğinde olan yargı sisteminin iktidardaki partinin eline geçeceğine inanıyor ve seçmenlerin önerilen değişiklik maddeleri için ayrı ayrı oy kullanmalarına müsaade edilmesi gerektiğini düşünüyor.

Erol Şahin: "Reformlarla ilgili birçok sorun var. Öncelikle hükûmet yargıyı politize etmeye çalışıyor ve sorulan 26 soruya bizden tek bir yanıt vermemiz isteniyor."

Peter Kenyon: "Yine de birçok kişinin destek verdiği "Evet" kampanyası çerçevesinde, Türkiye yargı sisteminin daha açık hâle gelebileceği ve hükûmetin Türkiye'deki mahkemeleri zayıflatmaya çalıştığı yönündeki iddiaların asılsız olduğu savunuluyor. Sunulan paketi destekleyenler, bu tür değişikliklerin geçmişte de paket hâlinde oylandığına işaret ediyorlar."

İstanbul Yeditepe Üniversitesinden Profesör Emrullah Uslu, "Türkiye'nin uzun vadeli demokratikleşme hamlesi göz önüne alındığında, söz konusu değişikliklerin artı değer getireceğini" belirtti. Uslu, "AK Partinin gelecek ay düzenlenecek referandumda başarı elde etmesi hâlinde bunu gelecek yıl yapılacak seçimlerde yeniden iktidara gelebilmek için kullanıp kullanmayacağı açısından önemli olduğunu" kaydetti.

Emrullah Uslu: "Demokrasi açısından baktığımızda, değişiklikler bürokratik oligarşinin yıkılması bağlamında küçük ancak 2011 yılı seçimleri için büyük bir adım olacaktır."

Peter Kenyon: "Today's Zaman gazetesi yazarı Yavuz Baydar, referandumun, Başbakan Erdoğan'ın gelecek yıl yapılacak seçimlerde bir dönem daha iktidarda kalabilmesini sağlamasını ve darbe sonrası düzenlenen Anayasa'yı tamamen değiştirmesini ümit ediyor."

Yavuz Baydar: "Referandumda evet veya hayır oyu verilse de Türkiye'de tamamen yeni ve modern bir anayasaya duyulan gereksinim gelecek yıl düzenlenecek seçimlerde gündemin başlıca konusu olacaktır."