MOSKOVA, 26/08(BYE)--- Tirajı günde 40 bin olanNezavisimaya Gazeta'nın 26 Ağustos 2010 tarihli sayısında, Sergey Jiltsov imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında yayımlanan yazının özet çevirisi şöyledir:
Karadeniz ülkeleri, Rusya ve AB'nin projelendirdiği boru hatlarını inşa edecek. Yani Karadeniz'in altından boru hattını kim daha önce döşeyecek ve yeni boru hatları için Hazar Denizi bölgesi ülkelerinden kim önce doğal gaz alacak?
Güney Akım ve Nabucco gibi iki kilit boru hattı paralel olarak geliştirilmektedir. Rusya, Güney Akım boru hattının topraklarından geçeceği ülkelerle anlaşmalar imzalamaya devam ediyor. Aynı zamanda Nabucco hissedarları kendi projeleri için kaynak bulabilmek için çabalarını artırıyor.
Örneğin geçenlerde alınan karara göre Gürcistan ve Irak sınırlarına iki ek boru hattı döşenecek. Böylece Nabucco'ya Irak doğal gazının da verilme ihtimali var. İran yüksek miktarda doğal gaz rezervlerine sahip olmasına rağmen siyasi nedenlerle Avrupa'nın projesinin dışında kaldı.
Nabucco hissedarları boru hattının gazla doldurulması bakımından en fazla Azerbaycan'a güveniyor. Bakü, boru hattı projelerinin hemen hemen tamamının görüşmelerine katılıyor. Azerbaycan'da doğal gaz üretiminin artış temposunun yavaş olmasına rağmen Bakü olası alıcılarla yoğun görüşmeler yaparak bu amaçla özellikle Şahdeniz yatağı projesinin ikinci kademesinde bu yatakta üretilecek doğal gaza bel bağlıyor.
Şimdi yapılan görüşmelerin tümü ön görüşmeler olup bağlayıcı bir karakter taşımıyor. 14 Eylül'de Bakü'de AGRI (Azerbaijan-Georgia-Romania Interconnection) Projesi'ni desteklemek için Azerbaycan, Gürcistan ve Romanya cumhurbaşkanlarının katılımıyla yeni bir zirvenin düzenlenmesi planlanıyor. AGRI Projesi, Azeri doğal gazını boru hatlarıyla Karadeniz sahiline kadar taşınmasını öngörüyor. Ve burada doğal gaz özel bir terminalde sıvılaştırılacak.
Son dönemde White Stream (Beyaz Akım) Projesi de görüşülmeye başlandı. Bu projeye göre Azeri doğal gazının Gürcistan'ın Supsa Limanı'ndan başlayıp Romanya'nın Köstence Limanı'na ve oradan da AB üyesi diğer ülkelere taşınması öngörülüyor.
Karadeniz ülkeleri, hayali projelere fazla güvenmeden kendileri petrol ve doğal gaz üretmeye çalışıyor. Son yıllarda bölgenin hemen hemen tüm ülkeleri bu enerji kaynaklarını üretmeye başladı. Bu konuda diğer ülkelerden geri kalan Türkiye kısa bir süre içinde Karadeniz'deki kıta sahanlığında ilgili çalışmaları başlattı. Sofya ise Karadeniz'de Bulgaristan'a ait sahada yabancı yatırımcıları çekiyor. Rusya da kıta sahanlığındaki yataklarda üretime ilgi gösteriyor. Gürcistan bile bazı ekonomik sıkıntılar geçirmesine rağmen kıta sahanlığındaki enerji kaynaklarının üretimine ilgi duyuyor.
Karadeniz ülkelerinin politikasının ilginç özelliği, birbirinin rakibi durumunda olan projelere aynı anda katılmaya çalışmasıdır. Ankara, Sofya ve Bükreş bu tür bir politikanın eninde sonunda faydalı olacağına inanıyor. Örneğin Türkiye birbiriyle rekabet eden hem Güney Akım hem de Nabucco Projelerine katılmaya hazır olduğunu defalarca açıkladı. Romanya da aynı tutumu izliyor. Bu politika, petrol ve doğal gaz boru hatlarının kendi topraklarından geçmesini elde edip vanayı kontrolünde bulundurma çabasıdır.