ROBOTUN ATASI DİYARBAKIR'DA YAŞATILACAK

ROBOTUN ATASI DİYARBAKIR'DA YAŞATILACAK
01.07.2010 11:22

Tweet	Follow

DİYARBARKIR (A.A) - Diyarbakır'da, sibernetiğin ve bilgisayarın ilk adımlarını attığı ve ilk robotu yapıp çalıştırdığı kabul edilen kısaca ''El Cezeri'' olarak anılan Ebü'l İzz El Cezeri için Dicle Üniversitesi (DÜ) bünyesinde müze kurulacağı bildirildi.
     DÜ Mühendislik Fakültesi Dekanı ve Teknokent Genel Müdürü Prof. Dr. Mehmet Akın, yaptığı açıklamada, 800 yıl önce ilk robot yapımı ve sibernetik alanında bilinen ilk isim olarak anılan El Cezeri'nin tarihi Diyarbakır Surları'ndaki İçkale'de 35 yıl mühendislik yaptığını ve kentteki medreselerde yetiştiğini söyledi.
     Diyarbakır'ın gurur duyduğu bilim adamının adını yaşatmak için iki hedefleri olduğunu, ilk etapta şuan yapımı süren Dicle Teknokent bünyesinde bilim adamı adına müze oluşturacaklarını anlatan Akın, daha sonra da El Cezeri'ye ithafen robot olimpiyatlarını Diyarbakır'da düzenlemeyi hedeflediklerini kaydetti.
     Akın, her iki faaliyetin Cezeri'ye vefa borcunu ödeyeceği gibi üniversite ve bölgeye büyük katkılarda bulunacağına inandığını ifade ederek, şöyle konuştu:
     ''Teknokentimizin yapımı hızla devam ediyor. Teknokent bünyesinde El Cezeri adına müze oluşturacağız. Burada El Cezeri'nin eserlerini sergilemeyi düşünüyoruz. Dünyanın her tarafından onun eserlerini görmek için bilim adamları gelecek. Bazı eserlerine internet üzerinden ulaşabiliyoruz. Ama asıllarına da ulaşmaya çalışıyoruz. Bazı eserleri İstanbul Teknik Üniversitesi'nde mevcut. Ulaşabildiğimiz eserlerini toplamayı düşünüyoruz. Ayrıca rivayetlere göre Ulu Cami'deki güneş saati de onun eseri. Bu yönden de şanslıyız.''

     -EBÜ'L İZZ EL CEZERİ-

     Kısaca ''El Cezeri'' olarak anılan Ebü'l İzz El Cezeri, Diyarbakır'da Artuklu hükümdarlarının sarayında 35 yıl saray mühendisi olarak çalıştı. Bugünkü Şırnak'ın Cizre ilçesinden geldiği için El Cezeri olarak da tanındı. Ebü'l İzz'in robotlarla ve çeşitli düzeneklerle ilgili yazdığı kitabın 4 kopyasının Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi'nde, bir kopyasının da Süleymaniye Kütüphanesi'nin Ayasofya bölümünde bulunduğu belirtiliyor. Ebü'l İzz'e ait ''Kitabü'l-Cami beyne'l ilm ve'l-amel en- Nafi'fi sınaati'l-hiyel'' (Bilim ve tekniğin birleşmesiyle hayal sanatının toplamı) adlı kitapta, robot gibi işlev gören aygıtlar ve birbirleriyle ilişkili çeşitli düzenekler detaylı olarak anlatılıyor.
     Ebü'l İzz, yazdığı kitabın ön sözünde, özetle şöyle diyor:
     ''Benden çok önce gelen bilim adamlarının kitaplarını inceledim. Mekanik hareketleri, su ile çalışan düzenekleri, saat türlerini inceledim. Bir süre sonra başkalarının yaptıklarını taklit etmekten vazgeçerek problemlere kendi gözümle bakmaya başladım. Geçmiş bilim adamları çok sayıda düzen ve problemden bahsetmiş, bunları gerçekleştirmeye fırsat bulamamışlar. Uygulamaya dönüştürülmeyen her tekniğin doğru ile yanlış arasında kaldığını anladım. Çalışmalarımı öğrenmek isteyenlerin isteklerine uyarak ardımdan bir kitap bırakmak istedim. Ardından Artukoğulları'ndan Amid (Diyarbakır) Meliki Ebü'l Feth Mahmud B. Karaarslan'a yaptıklarımı ilettim. Yaptıklarımın kıymetlerini anlayarak bana (Eşi olmayan planlar yaptın. Senin fikirlerini çizimlerini ve projelerini kapsayan bir kitap yazmanı istiyorum) dedi.''
     El Cezeri'nin eseri, farklı konuları işleyen 6 kısımdan oluşuyor. Bunlar: ''İbriktarlık yapan kaplar, birbirleriyle ilişkisi olmayan düzenler, kuyu ya da akarsulardan su kaldırmaya yarayan düzenler, su ve mum saatleri ile fıskiyeler ve müzik otomatları.'' başlıklarını taşıyor.

Havadurumu ayarlari