ATİNA, 10/08(BYE)--- Tirajı günde 51 bin 223 olan Ta Nea gazetesinin 8 Ağustos 2010 tarihli sayısında, Aristotelia Peloni imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında yayımlanan haberin çevirisi şöyledir:
Ankara'nın, "Pontusluların Kudüs'ünde" 15 Ağustosta ayin yapılmasına izin vermesinin nedeni, her yıl Sümela Manastırında toplanacak binlerce Pontuslunun getireceği "gelir" ve dinî özgürlüklere saygı gösterildiğine dair dışarıya karşı olumlu izlenim yaratmaktı.
Haziran ayında, Türk Kültür Bakanı Ertuğrul Günay tarafından her yıl tarihî Sümela Manastırındaki Meryem Ana kutlamaları gününde Fener'e ayin yapma izninin verildiği haberi, Patrikhanede ve binlerce Ortodoks arasında coşkuyla karşılandı. Kapadokya'da tarihî kiliselerin tekrar ibadete açılması geleneğini başlatan Bartholomeos, 1923 nüfus mübadelesinden bu yana Hristiyan kilisesi olarak kullanılmamış olan tarihî manastırda ayinin yapılması konusunda defalarca talepte bulunmuştu.
Pontus Helenizminin sembolü Sümela Manastırında ilk kez bir Ekümenik Patrik ayin yapacak. Bölgeye akın edecek Pontusluların sayısının 20 bini aşması bekleniyor. Trabzon'daki otellerde boş oda kalmadı. Yunanistan'dan, Rusya'dan ve Gürcistan'dan Ortodoksların Samsun ve Ordu'da oda ayırttıkları öğrenildi. Patrikhane, tarihî anların tatsız olaylarla sabote edilmemesi amacıyla ses tonlarının yükseltilmemesi yönünde çaba sarf ediyor.
Öte yandan Atina, jestin sembolik önemini biliyor ancak iznin verilmesinin temel nedeninin ekonomik olduğu yönünde değerlendirmeler yapıyor. Çünkü tüm dünyadan inananların toplanmasıyla, Trabzon turizm merkezi olarak gelişecek. Turizm Seyahat Acenteleri Birliğinin (TURSAB) değerlendirmesine göre ayinin, sadece bölgenin değil ülke turizminin ve dolayısıyla turizm gelirlerinde artışa katkısı olacak.
Atina'nın dikkatli davranmasının başka bir nedeni de konunun Erdoğan hükûmetiyle Patrikhane arasındaki ilişkilerle, Türk hükûmetinin dinî özgürlüklere karşı geneldeki tutumuyla ilgilidir. Bu nedenle karışmak istemiyor. Diplomatik kaynaklar, ayine izin verilmesinin uzun yıllardan beri Patrikhanenin sabit talebine karşılık bir iyi niyet jesti olabileceğini, fakat Ankara'nın bu tutumuyla, AB Komisyonunun Türkiye ile ilgili gelecek raporunu hazırlamaya başladığı bu aşamada, dinî özgürlüklere saygı gösterdiğine dair olumlu izlenimler yaratmaya çalıştığını ifade ediyorlar.
Fener, Ramazan ayı nedeniyle de sakin ve saygılı olunması, dinî atmosferin bozulmaması yönünde uyarılarda bulunuyor. Geçen yıl Selanik Valisi Panayotis Psomiadis'in ulusal marş söyleyerek gerginlik yaratmış ve tepkilere yol açmıştı.
Bu durumun yanı sıra Fener ile Rusya Kilisesi arasındaki rekabetten kaynaklanan bir perde arkası da var. Diplomatik kaynaklar tarihî manastırın açılması yönünde Rusya'nın yoğun baskıları olduğunu belirtiyorlar. Bu yönde Pontus kökenli Rus Duması Milletvekili ve Yunanlı Pontuslular Uluslararası Konfederasyonu Başkanı İvan Savvidis çok önemli rol oynadı. Savvidis bölgeyi giderek, etkinliğin organizasyonunu üstlendi. Kendisi ve Rus Kilisesi başarıda pay sahibi olmak istiyor ve edinilen bilgilere göre Bartholomeos'u bertaraf etmeye çalışacaklar.
Dışişleri Bakanlığı çevreleri, olayların ve aşırı davranışların kaydedilmesi olasılığından duydukları kaygıyı gizlemiyorlar. Türkiye'den edinilen bilgilere göre Trabzon'da ayini engellemeye çalışacak gruplar harekete geçmiş durumda. Trabzon'un aşırı milliyetçi Bozkurtların odağı olduğu biliniyor. Bu arada, ayin gününde Ermenilerin ve Pontusluların "soykırımında" rol oynayan "yerli kahramanların" rolü hakkında bir açık oturum planlanmış durumda. Psomiadis'in manastırın önünde Pontus soykırımında katledilenlerin isimlerini okuma kararı ise durumu kolaylaştırmıyor.