LONDRA, 22/07(BYE)--- The Times gazetesinin 21 Temmuz 2010 tarihli sayısında, Alexander Christie-Miller imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında yayımlanan İstanbul çıkışlı haberin çevirisi şöyledir:
Hükûmet güçlü orduya kaşı tavrını sertleştirirken Türkiye Başbakanı, dün, ülkenin darbelerin kararttığı geçmişiyle "hesaplaşmaya" söz verdi.
Recep Tayyip Erdoğan, acımasız 1980 darbesinin arkasındaki dokunulmazlığı olan paşaların yargılanmasına olanak sağlayacak referandumda, halktan, "evet" oyu kullanmasını istedi.
Erdoğan, bu konuşmasını, içlerinde eski Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlarının ve üst düzey subayların, İslami eğilime sahip hükûmeti devirmek için darbe planlamak iddialarıyla resmen suçlanmalarından bir gün sonra yaptı.
Referandum kampanyasını Ankara'daki Parlamentoda başlatan Erdoğan, "Zamansız ayrılıklar ve çocuk yaşta ölenlerin hesabını soracağız. On yedi yaşındaki çocukların canlarına kıyan zihniyetten hesap soracağız." dedi. Referandum, üç yıllık askerî idare ve baskıyı beraberinde getiren 12 Eylül darbesinin 30. yıl dönümünde yapılacak. O zaman başa geçen paşalar, ülkenin Anayasa'sını yeniden düzenlemiş ve kendilerine yasal dokunulmazlık sağlamıştı. Şimdi Türkler bu dokunulmazlığın kaldırılıp kaldırılmaması yönünde oy kullanacak.
Bu arada, 196 kişiyi ülkenin istikrarını bozmak için komplo kurmakla suçlayan iddianame pazartesi günü İstanbul Cumhuriyet Savcılığına sunuldu. İddianamede, "balyoz operasyonu" olarak bilinen komplonun, "ülkeyi belirsizlik ve kargaşaya sokarak ordunun yönetimi devralmasına ortam hazırlamayı" öngördüğü ifade ediliyor.
Savcılar, bu darbe planının, bugünkü hükûmetin 2002 Kasım ayında iktidara gelmesiyle "Türk Devleti'nin laiklik karşıtı ve gerici ögelerin etkisine girmeye başlaması" gerekçesiyle hazırlandığını öne sürüyorlar. Bu planın arkasındaki ismin ise eski Birinci Ordu Komutanı Orgeneral Çetin Doğan olduğu iddia ediliyor.
Tutuklama kararları, iddia edilen darbe planının ocak ayında Taraf gazetesince yayımlanmasının ardından geldi. Taraf, şüphelilerin, camileri bombalayıp, Hristiyan ve Yahudi toplumlarının liderlerini öldürmeyi planladıklarını yazdı.
Taraf, oluşacak kaosun ardından ordunun yönetimi ele alması talebinin geleceğini uman komplocuların, askere karşı çıkabilecek on binler için stadyumları açık hava hapishanelerine çevirmeyi planladıklarını da bildirdi.
Son 50 yılda Türkiye dört askerî darbe yaşadı. Bunların en sonuncusu ise ordunun, ülkenin ilk İslamcı hükûmetinin başındaki Başbakan Necmettin Erbakan'ı görevden istifaya zorladığı 1997 yılı müdahalesiydi. AK Parti, iktidara geldiği 2002 yılından bu yana, ordunun etkisini azaltmak için uğraşıyor.
The Times ile konuşan Türkiye'nin önde gelen insan hakları avukatlarından Orhan Kemal Cengiz, bu iki gelişmenin, daha güçlü bir demokrasi yolunda atılacak önemli bir adım olduğunu söyledi.
Cengiz, 1980 darbesini yapanlardan hâlâ hayatta olanların 90'lı yaşlarda olduklarını ve bu nedenle yargılanma ihtimallerinin zayıf olduğunu belirtti ancak "Anayasa değişiklikleri, bundan sonraki muhtemel darbeleri planlayanlara, kendilerine dokunulmazlık sağlayamayacakları yönünde önemli bir mesaj verecek." dedi.