LONDRA, 05/08(BYE)--- The Times gazetesinin 5 Ağustos 2010 tarihli sayısında yukarıdaki başlık altında yayımlanan başyazının çevirisi şöyledir:
--İran Rejiminin Taşlamayı Planladığı Kadının Avukatı Türkiye'ye İltica Etti.
Bu Olay, Recep Tayyip Erdoğan'ın Bölgesel Heveslerine İlişkin Bir Sınav Olacak--
Eğer Sakine Muhammedi Aştiani'nin kamuoyunda nefret uyandıran davasının, İran'ın normalde gelişmiş ve makul adalet sisteminde küçücük bir çatlak oluşturduğu yönünde hâlâ yanılgı içinde olanlar varsa, bir de avukatının durumuna dönüp bakmalılar.
Yapılan uluslararası kampanya sayesinde zina "suçu" işlemekten dolayı zaten 99 kamçıyla cezalanan Aştiani, ürpertici bir ölüm cezasından kıl payı kurtuldu. Aştiani, hâlâ cezaevinde ve davasına adı çıkmış bir savcı bakıyor; bu yüzden, asılarak idam edilme ihtimali var. Avukatı Muhammet Mustafa, on gün önce, hakkında tutuklama müzekkeresi çıkartıldıktan sonra ortadan kayboldu. Eşi, kayınbiraderi ve kayınpederi İran'da tutuklandı ve hâlâ serbest bırakılmadılar. Mustafa, daha çok kaçakçılıkta kullanılan şehirler arası yollarda tanınmadan yolculuk yaptıktan sonra, Türkiye'de ortaya çıktı. Mustafa, burada sığınma talebinde bulundu.
Mustafa, üst düzey bir insan hakları avukatı. Aştiani'nin davasını dünyaya duyurmak için yoğun çaba sarf etti ve geçen sene tutuklanan Yeşil Devrim protestocularını ve İran'da ölüm cezası alan gençleri savundu. Ancak dünyanın ahlaki çöküntüden en fazla nasibini almış rejimi, suçlanan birini sadece temsil etmeye çalışanları da bu yüzden suçlu konumuna düşürebilir. Mustafa'ya yapılan zulüm, İran'ın kâğıt üzerinde bağlı olduğu hukukun üstünlüğü kavramıyla alay ediyor. Ailesine yapılan zulüm ise, ahlaka sığmaz.
Mustafa için, sınırı aşıp kaçtıktan sonra, Türkiye'nin şu an kendini içinde bulduğu durumu yönetme şekli belirleyici olacak. İran'ın batı komşusu, Orta Doğu'da kendini önemli bir güç ve bölgeyle dünyanın geri kalanı arasındaki doğal köprü olarak görmek istiyor; ve şimdi, Türkiye'nin bunu gösterme şansı doğdu. Geçen ay Gazze'ye giden yardım filosuna sağlanan devlet desteği ve İran'ın nükleer programına göz yuman tavrına kadar Türkiye son dönemdeki eylemleri ve söylemi ile, genelde kaygı verici bir yönde ilerliyor gibi görünüyor.
İngiltere Başbakanı Cameron'ın son dünya turunda Türkiye'ye gösterdiği ilgi ve ülkenin AB üyeliğini destekleyen sıcak sözleri, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'a uluslararası iş birliğine daha çok dayalı bir tutumun faydalarını göstermek amacıyla becerikli bir şekilde planlanmıştı. Gerçekte, Türkiye ya Avrupa Birliği'nin gelecekte sorumlu bir üyesi olur ya da Orta Doğu'nun en fazla yoldan çıkmış ülkesinin dostu. İkisi birden olamaz.
Bu davan içinde yer alan ve olayın patlak vermesiyle adları duyulan bireylerin kaderi, yalnızca bir kere oluşabilecek büyük ilginin odak noktası olan geçici bir sorun olarak görülmemeli. İran'ın, Mustafa, ailesi ve Aştiani'ye yaptığı muamele, İran rejiminin kaçınılmaz bir varoluşsal kriz yaşadığını, kendi faniliği nedeniyle paniğe kapıldığını ve bunun sonucunda iyiye değil, muhtemelen daha kötüye doğru gittiğini gösteriyor.
İran teokrasisi, geçen seneki tartışmalı seçimlerin ardından özgürlük arayanlara, yasakları gevşetmekten ziyade, sıkılaştırmakla yanıt verdi. İran böylece ayağına kadar gelen fırsatı maalesef beklendiği gibi, korkunç bir şekilde kaçırdı.
İran'ın batıda yer alan kentlerinden Hamadan'da dün Cumhurbaşkanı Ahmedinejat'ın araç konvoyuna bir el bombasıyla saldırıldığı bildirildi. Kuşkusuz, rejim bunun için dış mihrakları suçlayacak. Ancak, tüm dünya Ahmedinejat'ın fosilleşmiş, gerici ve sadece varlığını koruma güdüsüyle hareket eden bir rejimi temsil ettiğini çok iyi biliyor.
Türkiye'nin bölgesel hevesleri bir şekilde Avrupa'nınkiler ile uyumlu olacaksa, Erdoğan hükûmetinin yapması gereken sadece Muhammet Mustafa'ya sığınma hakkı vermek değil, ayrıca İran üzerindeki hatırı sayılır nüfuzunu hem avukatın eşinin hem de Aştiani'nin serbest bırakılması için kullanması olacaktır.