ANKARA (ANKA) - -TBMM'de, 27 Mayıs 1960 müdahalesi sonrasında 11 Kasım 1962 tarihinden bugüne kadar tutulan tutanaklara göre, 10. Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, veto ettiği 73 yasa ile 'veto rekortmeni' ünvanını aldı. 27 Mayıs 1960 askeri müdahalesinin ardından halk oyuna sunulan ve kabul edilen Anayasa gereğince, 10 Ekim 1961'de yapılan seçimlerden sonra oluşturulan TBMM tarafından 11 Kasım 1962 tarihinde Cemal Gürsel Cumhurbaşkanı seçildi. Gürsel, 2 yasayı veto ederek, tarihte en az veto eden Cumhurbaşkanı oldu. 11. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ise 23. Dönem Meclis'te şu ana kadar 3 yasayı Meclis'e kısmen iade etti.
TBMM tutanaklarına göre, 10. Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, 73 yasayı TBMM'ye iade ederek veto rekortmeni oldu. Sezer, 73 vetosundan 64'ünü Başbakan Recep Tayyip Erdoğan hükümetleri döneminde, 9'unu ise Başbakan Bülent Ecevit döneminde kullandı. Cumhurbaşkanı Sezer'i, 9 Kasım 1982-9 Kasım 1989 tarihleri arasında görev yapan yedinci Cumhurbaşkanı Kenan Evren 26 veto ile izlerken, sekizinci Cumhurbaşkanı Turgut Özal ise görev yaptığı 9 Kasım 1989-17 Nisan 1993 tarihleri arasında veto ettiği 18 yasa ile üçüncü sırada yer aldı. Tutanaklara göre 1962 yılından bugüne kadar görev yapan yedi Cumhurbaşkanı toplam 131 yasayı bir kez daha görüşülmek üzere TBMM'ye geri gönderdi. 1962 yılından bu yana görev yapan cumhurbaşkanları ve veto ettikleri yasa sayıları ise şöyle:
"Cemal Gürsel (2), Cevdet Sunay (17), Fahri Korutürk (13), Kenan Evren (26 veto), Turgut Özal (18 veto), Süleyman Demirel (14), Ahmet Necdet Sezer (41 veto)."
-ORANLAR NASIL YANSIDI-
Cumhurbaşkanlarına ve yasama dönemlerine göre Cumhurbaşkanlığınca geri gönderilen kanun sayılarında yüzde 7.1 oranıyla Sezer, oran olarak TBMM tutanaklarına da girdi.
-GÜL 3 YASAYI KISMEN VETO ETTİ-
Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün ilk vetosu 5760 sayılı "Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun"un, geçici 10'uncu maddesinin bir kez daha görüşülmesi İçin TBMM'ye geri gönderdi.
Gül'ün, ikinci vetosu ise Ağustos 2008'de, 5803 sayılı "Elektronik Haberleşme Kanunu"nu, 59, 60, 66 ve 67. maddelerinin bir kez daha görüşülmesi için TBMM Başkanlığına geri gönderdi.
Cumhurbaşkanı Gül'ün bir kez daha görüşülmek üzere Meclise iade ettiği İş Kanunu, İşsizlik Sigortası Kanunu ve Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Yasasında Değişiklik Yapılması Hakkındaki Kanun ise veto ettiği üçüncü yasa oldu. Bu yasalar daha sonra yeniden görüşülerek yasalaştı.
-CHP 22 VE 23. DÖNEM TOPLAM 157 YASAYI ANAYASA MAHKEMESİ'NE TAŞIDI-
CHP, son 8 yılda toplam 157 kez mahkemeye başvuru yaptı. Yüksek Mahkeme CHP'nin başvurusu doğrultusunda 35 kanun için iptal ve yürütmeyi durdurma kararı alırken, 26 kanunun iptali istemini ise reddetti. 70'e yakın başvuru ise görüşülmeyi bekliyor. CHP'nin 23'üncü dönemde başvuru sayısı 44'e çıktı. Mahkeme Cumhurbaşkanını halkın seçmesini öngören Anayasa değişikliği ile halkoylaması paketinden Cumhurbaşkanı seçimi hükmünün çıkarılmasına yönelik Anayasa değişikliğinin iptali başvurularını reddederken, 367 toplantı yeter sayısına ilişkin Anayasa düzenlemesini ise iptal etmişti. Mahkeme üniversitelere başörtüsü serbestliği getiren Anayasa değişikliğinin iptali ve yürütmesinin de durdurulmasına karar vermişti. AYM'nin, CHP'nin başvurusu üzerine iptal ettiği kanunlar ise şunlar:
Doğalgüz piyasaları Kanunu Kalkınma Ajansları kanunu, Büyükşehir Belediyesi Kanunu, Orman Kanunu'nda değişiklik öngören kanun ve üniversitelerde başörtüsü serbestliğine olanak tanıyan düzenleme.(ANKA)
(BK/ÖMR)