Son iki yıllık döneme ilişkin paylaşılan veriler, küresel enerji piyasaları ile Türkiye’deki akaryakıt fiyatları arasındaki farklılaşmayı ortaya koydu. Ekonomist İnan Mutlu’nun kamuoyuyla paylaştığı bilgilere göre dünya genelinde ham petrol fiyatları düşüş eğilimi gösterirken Türkiye’de benzin fiyatları aynı dönemde belirgin artış kaydetti.
Mutlu’nun verilerine göre Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in göreve başladığı süreçten bu yana küresel piyasalarda ham petrol fiyatları yaklaşık yüzde 17 oranında geriledi. Buna karşılık Türkiye’de benzin fiyatları aynı zaman aralığında yüzde 132 oranında yükseldi.
Küresel ölçekte sanayi ve ulaştırma maliyetlerinin temel girdisi olan petrol fiyatlarındaki düşüş, birçok ülkede enflasyon üzerinde aşağı yönlü etki oluşturdu. Türkiye’de ise pompa fiyatlarının bu eğilime paralel bir seyir izlemediği görüldü. Açıklanan veriler, yurt içi akaryakıt fiyatlarının küresel petrol fiyatlarının yanı sıra yerel ekonomik faktörlerden de güçlü biçimde etkilendiğini gösterdi.
Uzman değerlendirmelerine göre söz konusu farkın temel nedenleri arasında Türk Lirası’nın döviz kurları karşısındaki değer kaybı ve akaryakıt ürünleri üzerinden alınan maktu Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) tutarlarında yapılan artışlar yer alıyor. Vergi düzenlemeleri ve kur hareketleri, küresel petrol fiyatlarındaki düşüşe rağmen Türkiye’deki akaryakıt fiyatlarının yükselmesine neden olan başlıca unsurlar olarak öne çıkıyor.
