Yıllardır EYT kapsamında erken emeklilik bekleyen vatandaşlar için Yargıtay’dan dikkat çeken bir karar çıktı. Özellikle geçmişte tarım ürünlerinden yapılan prim kesintilerine rağmen SGK kaydı oluşturulmayan çiftçileri ilgilendiren kararın, emeklilik sürecinde yeni bir dönemin kapısını aralayabileceği ifade edildi. Eski SGK Başmüfettişi İsa Karakaş, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun verdiği emsal kararın detaylarını değerlendirerek, elinde müstahsil makbuzu bulunan vatandaşların sigorta başlangıç tarihlerini geriye çekebileceğini söyledi.
Kararın temelini oluşturan olayda, 1994 yılında bir çiftçinin sattığı pamuk üzerinden prim kesintisi yapılmasına rağmen SGK tescilinin oluşturulmadığı belirtildi. Çiftçi, ürün satışına ilişkin müstahsil makbuzunu mahkemeye sunarak sigorta başlangıç tarihinin 1994 olarak kabul edilmesini talep etti. Bu talebin kabul edilmesi halinde vatandaşın EYT kapsamında yaş şartına takılmadan emekli olabileceği ifade edildi.
YEREL MAHKEMENİN KARARI BOZULDU
İlk derece mahkemesi, sosyal güvenlik hakkının anayasal bir hak olduğuna vurgu yaparak, ürün satışından prim kesintisi yapılmasının vatandaşın sigortalı olma iradesini açıkça ortaya koyduğunu belirtti. Mahkeme ayrıca SGK’nın bu kişiyi resen tescil etmekle yükümlü olduğuna karar verdi. Ancak SGK’nın itirazı üzerine dosya istinafa taşındı. Bölge Adliye Mahkemesi ise kesilen primlerin SGK hesaplarına aktarılmadığını gerekçe göstererek yerel mahkeme kararını bozdu.
Dosyanın Yargıtay’a taşınmasının ardından 10. Hukuk Dairesi eksik inceleme yapıldığı gerekçesiyle istinaf kararını bozdu. Son olarak Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, çiftçi lehine karar vererek önemli değerlendirmelerde bulundu. Kurul, prim kesintisinin SGK’ya yatırılıp yatırılmadığını denetleme sorumluluğunun vatandaşa değil, kesintiyi yapan kurum ve SGK’ya ait olduğunu belirtti.
EMSAL KARARLA EMEKLİLİK YOLU AÇILDI
Kararda ayrıca, ürün satışı sırasında yapılan prim kesintisinin kişinin sosyal güvenlik sistemine dahil olma iradesini gösterdiği vurgulandı. Bu nedenle primin SGK kayıtlarına geçmemesinin sigorta başlangıcına engel oluşturamayacağı ifade edildi. Uzmanlar, özellikle 8 Eylül 1999 öncesinde tarım ürünlerinden prim kesintisi yapılan ancak SGK kaydı oluşturulmayan çok sayıda kişinin bu emsal karar sayesinde EYT kapsamında emeklilik hakkı elde edebileceğini değerlendiriyor.
