Bilim insanları tarafından yayımlanan yeni bir araştırma, küresel deniz seviyesindeki artışın son yıllarda belirgin şekilde hızlandığını ortaya koydu. Science Advances dergisinde yayımlanan çalışma, 1960-2023 dönemindeki deniz seviyesi değişimlerini ve bu değişime yol açan faktörleri ayrıntılı biçimde inceledi.
Araştırma bulgularına göre özellikle 2000’li yıllardan sonra deniz seviyesindeki yükselme hızında önemli bir artış gözlendi.
En Büyük Etken Okyanus Isınması ve Termal Genleşme
Çalışmada, deniz seviyesindeki artışın en büyük nedeninin okyanusların ısınması olduğu belirlendi. Suyun ısınmasıyla hacminin genişlemesi olarak tanımlanan “termal genleşme” süreci, toplam yükselişin yaklaşık yüzde 43’ünü oluşturdu.
Bunun yanı sıra farklı kaynakların da küresel deniz seviyesine katkı sağladığı tespit edildi.
Buzul Erimeleri ve Karasal Su Kaybı Etkili Oldu
Araştırmaya göre deniz seviyesindeki artışa katkı sağlayan diğer önemli faktörler şu şekilde sıralandı:
Dağ buzullarının erimesi: %27
Grönland Buz Tabakası kaynaklı erime: %15
Antarktika Buz Tabakası kaynaklı erime: %12
Karasal su depolama kapasitesindeki azalma: %3
Bu veriler, buzulların ve büyük buz kütlelerinin küresel deniz seviyesi değişiminde önemli rol oynadığını ortaya koydu.
Yükseliş Hızı 2005 Sonrası Belirgin Şekilde Arttı
Araştırmada, 1960-2023 döneminde küresel deniz seviyesinin ortalama olarak yılda yaklaşık 2 milimetre yükseldiği hesaplandı. Ancak 2005-2023 döneminde bu hızın yılda yaklaşık 4 milimetreye ulaştığı tespit edildi.
Bu durum, deniz seviyesindeki yükselme hızının son dönemlerde yaklaşık iki katına çıktığını gösterdi.
Okyanus Isınması Hızlanmanın Ana Nedeni
Bilim insanları, yükselme hızındaki artışın önemli bir bölümünün okyanus ısınması kaynaklı termal genleşmeden kaynaklandığını belirtti. Ayrıca karasal su depolama kapasitesindeki azalma da hızlanmaya katkı sağlayan faktörler arasında yer aldı.
Araştırma, geçmiş dönemlerde buzulların daha baskın bir rol oynadığını, ancak 1980’lerden itibaren okyanus ısınmasının etkisinin giderek arttığını ortaya koydu.
Uzmanlar Uzun Vadeli İzlemenin Önemine Dikkat Çekiyor
Çalışmada, deniz seviyesi değişimlerinin düzenli ve ayrıntılı şekilde izlenmesinin özellikle kıyı bölgeleri açısından kritik öneme sahip olduğu vurgulandı. Elde edilen verilerin, gelecekteki sel riskleri ve kıyı koruma planlamaları için önemli bir bilimsel temel oluşturabileceği ifade edildi.
