Türkiye’de çalışma hayatına ilişkin tartışmalar arasında yer alan bölgesel asgari ücret modeli yeniden gündeme geldi. SGK Başuzmanı ve Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, kaleme aldığı değerlendirmede, bölgesel asgari ücret uygulamasının hayata geçirilmesi halinde ortaya çıkabilecek olası sonuçlara ilişkin görüşlerini paylaştı.
Karakaş, farklı şehirlerde farklı asgari ücret uygulanmasının çalışma hayatı, sosyal güvenlik sistemi ve iş gücü hareketliliği üzerinde çeşitli etkiler oluşturabileceğini ifade etti.
İsa Karakaş tarafından dikkat çekilen riskler
İsa Karakaş, SGK’nın merkezi bir sistem üzerinden faaliyet gösterdiğini belirterek, şehir bazlı farklı ücret uygulamalarının teknik ve idari süreçleri zorlaştırabileceğini söyledi. Ayrıca birden fazla şehirde faaliyet gösteren işletmeler açısından prim hesaplamalarında karmaşıklık yaşanabileceğini dile getirdi.
Karakaş, bölgesel ücret farklılıklarının iş gücü hareketliliğini de etkileyebileceğini ifade ederek, çalışanların daha yüksek ücret sunulan bölgelere yönelmesinin büyükşehirlerde yoğunluğu artırabileceğini, bazı bölgelerde ise nitelikli iş gücü eksikliği yaşanabileceğini belirtti.
Karakaş’ın değerlendirmesine göre işverenlerin bir bölümü maliyet avantajı nedeniyle bölgesel ücret modeline olumlu yaklaşırken, çalışan temsilcileri ise uygulamanın kazanılmış haklar ve çalışma barışı üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğini savunuyor.
Ayrıca Karakaş, ulusal düzeyde tek asgari ücret uygulamasının, mevcut sosyal güvenlik ve çalışma sistemi açısından önemini koruduğunu ifade etti.
Bölgesel asgari ücret için önerilen alternatifler neler?
İsa Karakaş, Anadolu’da yatırım ve istihdamı artırmak için SGK teşvikleri, vergi destekleri, ulaşım ve konut alanlarında yeni düzenlemeler yapılabileceğini belirtti. Ayrıca üretim maliyetlerini azaltmaya yönelik farklı teşvik mekanizmalarının da değerlendirilebileceğini kaydetti.
Karakaş, değerlendirmesinin sonunda bölgesel asgari ücret yerine yaşam maliyetlerini düşürmeye ve çalışanların desteklenmesine yönelik politikaların ön plana çıkarılmasının önemine dikkat çekti.
